Trung Quốc ở châu Phi - Ngoại giao Bình thường mới

Ngày 15 tháng 3 năm 2017 SIPA của Columbia University, New York xuất bản bài báo có tiêu đề "China in Africa: The Diplomatic New Normal" của GS Khoa học chính trị Yong Deng tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ ( Annapolis, Maryland).

Trong khi Trung Quốc vẫn còn quan tâm đến châu Á về an ninh, thì chính sách ngoại giao mới của họ ở châu Phi đã gia tăng đều đặn quyền lực lớn của mình. Về mặt kinh tế, Bắc Kinh đã cố gắng giảm sự phụ thuộc tài nguyên để ủng hộ sự tham gia bền vững toàn diện với châu lục. Về an ninh, Trung Quốc tham gia tích cực, đặc biệt thông qua việc giữ gìn hòa bình của Liên Hợp Quốc một cách chủ động trên lục địa. Ảnh hưởng chính trị của Trung Quốc được tiếp xúc và chấp nhận rộng rãi. Về mặt ngoại giao, Bắc Kinh có ảnh hưởng lớn đến các vấn đề của chính họ. Trong khi phần lớn sự chú ý của thế giới tập trung vào những nơi khác, thì Trung Quốc ở châu Phi đánh dấu một bước ngoặt quan trọng để nước này trở thành một cường quốc toàn cầu hoàn chỉnh./

Yong Deng là Giáo sư Khoa học Chính trị tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ (Annapolis, Maryland). Sách của ông  gồm có Chinese foreign relations include China’s Struggle for Status (Cambridge University Press, 2008) and “China: The Post-Responsible Power” was published in The Washington Quarterly (Winter 2015).

Read here

40 năm cải cách và mở cửa của Trung Quốc có thể mang lại kinh nghiệm cho các nước châu Phi

Năm 2018 đánh dấu kỷ niệm 40 năm cải cách và mở cửa của Trung Quốc. Trong giai đoạn này, Trung Quốc đã đạt được sự phát triển nhanh chóng của chính mình và cũng cam kết xây dựng một tương lai chung cho hòa bình và phát triển con người. Cải cách và mở cửa là một quá trình tuyệt vời đã chứng kiến ​​Trung Quốc và thế giới, đặc biệt là Trung Quốc và các nước châu Phi, đạt được sự phát triển và tiến bộ cùng nhau.

Trong 40 năm qua, hợp tác kinh tế và thương mại Trung Quốc - Châu Phi đã đạt được bước phát triển vượt bậc. Khối lượng thương mại giữa Trung Quốc và châu Phi tăng hơn 200 lần từ 765 triệu đô la năm 1978 lên hơn 170 tỷ đô la vào năm 2017. Trung Quốc đã duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi trong nhiều năm.

Trên thực tế, các điều kiện tiên quyết ở châu Phi tương tự như ở Trung Quốc. Vì vậy, kinh nghiệm tích lũy trong suốt 40 năm cải cách và mở cửa của Trung Quốc và lý thuyết nó đã hình thành sẽ có giá trị tham khảo lớn hơn cho các nước châu Phi và các nước đang phát triển khác.

Read here

Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc ở châu Phi là khiêm tốn và suy giảm

Bridges Africa công bố ngày 5 tháng 7 năm 2018 một phân tích có tựa đề "China in Africa: Goods Supplier, Service Provider Rather than Investor" của Thierry Pairault, giám đốc nghiên cứu tại Trung tâm quốc gia Pháp de la Recherche Scientifique.

Mặc dù rất khó để theo dõi đầu tư trực tiếp nước ngoài của Trung Quốc bởi vì một số nó đi qua các khu thuế và không được tính toán, Thống kê Bộ thương mại chứng minh rằng đầu tư của Trung Quốc ở châu Phi là khiêm tốn và giảm. Dòng vốn FDI đổ vào châu Phi trong năm 2016 đạt 2,4 tỷ USD, giảm 19% so với năm 2015 (2,9 tỷ USD), giảm 7% so với năm 2014 (3,2 tỷ USD).

Tác giả kết luận rằng Trung Quốc chủ yếu là một nhà cung cấp dịch vụ (xây dựng cơ sở hạ tầng dựa trên các khoản vay từ nhiều nguồn khác nhau và một nguồn nhập khẩu chính). Châu Phi là khách hàng nhiều hơn một đối tác. Trung Quốc hiếm khi đầu tư vào cơ sở hạ tầng ở châu Phi, nhưng xây dựng và tài trợ các khoản đầu tư của châu Phi vào cơ sở hạ tầng. Đây là một sự khác biệt quan trọng mà một số người viết về quan hệ Trung Quốc - Châu Phi không được hiểu rõ.

Read here

Dân số trẻ châu Phi có thể lợi dụng dân số già của Trung Quốc không

Bridges Africa công bố ngày 5 tháng 7 năm 2018 một phân tích có tiêu đề "Harvesting from 'Poor Old' China to Harness 'Poor Young' Africa's Demographic Dividend?" bởi Lauren A. Johnston, Tổ chức Lao động Toàn cầu.

Khi nhân khẩu học kéo dài bốn thập kỷ của Trung Quốc sắp kết thúc, đất nước đang tích cực tìm cách nắm bắt các cơ hội kinh tế mới trong các hoạt động sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn. Câu hỏi đặt ra là liệu Châu Phi có thể là một người chiến thắng lớn của việc tái cấu trúc nền kinh tế này hay không. Hội nghị thượng đỉnh FOCAC 2018 trình bày một cơ hội cho các nhà lãnh đạo châu Phi và Trung Quốc thảo luận về trường hợp thương mại, đầu tư và viện trợ cùng có lợi. Trong bài viết có phân tích hợp tác giáo dục Trung Quốc - châu Phi.

Read here

Trung Quốc giảm đầu tư vào Cộng hòa Dân chủ Congo

Foreign Policy xuất bản vào ngày 27 tháng 6 năm 2018 một bài báo có tựa đề "The Belt and Road Bubble Is Starting to Burst" của David G. Landry, chuyên gia tư vấn phát triển quốc tế.

Năm 2007, DRC đã ký một thỏa thuận tài nguyên cho cơ sở hạ tầng ban đầu trị giá 9 tỷ USD với một tập đoàn các công ty Trung Quốc.  Theo phiên bản thỏa thuận được đưa ra năm 2008, hơn 10 triệu tấn đồng và 600.000 tấn coban đã được nhượng cho Sicomines, trong đó các doanh nghiệp quốc doanh của Trung Quốc: Tập đoàn (CREC) và Sinohydro chiếm đa số. Đổi lại, Sicomines sẽ xây dựng cơ sở hạ tầng trị giá 6 tỷ đô la (sau này được điều chỉnh thành 3 tỷ đô la) và đầu tư 3 tỷ đô la vào khai thác mỏ. Ngân hàng Xuất nhập khẩu của Trung Quốc đã đồng ý tài trợ toàn bộ điều này, với sự đảm bảo rằng sản lượng của mỏ sẽ phục vụ để trả nợ.

Read here 

Châu Phi trong Sáng kiến "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc

ThS.NCS Võ Minh Tập

Trường Đại học KHXH-NV Tp.Hồ Chí Minh

Năm 2013, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề xướng sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI) hay còn gọi là “Một vành đai, Một con đường” (OBOR). Sáng kiến này sau đó đã nâng lên tầm chiến lược và được mô tả như là “dự án thế kỉ” kết nối châu Á – châu Phi – châu Âu. Theo đó, châu Phi, nơi có nguồn tài nguyên phong phú, tiềm năng thị trường khổng lồ và nhu cầu về cơ sở hạ tầng mạnh mẽ đã háo hức và tích cực tham gia vào sáng kiến để nắm bắt các cơ hội lịch sử. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, sáng kiến BRI mà Trung Quốc đưa ra cũng đặt ra nhiều thách thức không nhỏ cả về kinh tế lẫn chính trị cho các quốc gia ở lục địa đen. Châu Phi có vị trí, ý nghĩa gì đối với chiến lược BRI của Trung Quốc? Quá trình Trung Quốc triển khai BRI bước đầu ở châu Phi như thế nào và đạt kết quả gì? Các quốc gia châu Phi phản ứng ra sao? BRI sẽ có tác động và thay đổi gì đến kinh tế, chính trị của châu Phi? Bài viết này sẽ tập trung làm rõ những câu hỏi đó.

Tìm đọc tại: Tạp chí Nghiên cứu châu Phi và Trung Đông số 2(150)/2018.

BRI ở châu Phi - Tham gia thương mại và đầu tư của Trung Quốc

Bài viết năm 72/2018 đưa ra phân tích về sự tham gia kinh tế thương mại, đầu tư của Trung Quốc ở châu Phi kể từ năm 1955 đến 2017. Đặc biệt tác động về sáng kiến Vành đai và Con đường và so sánh đầu tư, thương mại ở châu Phi của Trung Quốc và các đối tác khác, nhất là Mĩ. Trung Quốc vượt Mĩ trở thành đối tác thương mại hàng đầu châu Phi vào năm 2009. Tuy đầu tư chỉ chiếm 3-4%, đứng thứ 4 ở châu Phi, nhưng xét về tốc độ tăng trưởng Trung Quốc đã vượt Mĩ (21,7% so với 3,15% lượng FDI từ 2010-2015), dự kiến đến 2019, Trung Quốc sẽ vượt Mĩ về đầu tư của Trung Quóc vào châu Phi.

Top 10 quốc gia tiếp nhận đầu tư trực tiếp của Trung Quốc ở châu Phi (2015) (triệu USD)

Read here