Wednesday, November 30, 2016

MĨ ĐIỀU CHÌNH CHÍNH SÁCH VỚI CHÂU PHI

Là châu lục giàu tiềm năng, châu Phi luôn chiếm vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của các cường quốc. Đối với Mỹ, châu Phi chưa bao giờ hết “nóng”, khi cường quốc số một thế giới này luôn có những chính sách nhằm gia tăng ảnh hưởng cũng như lợi ích tại khu vực.

Trong hai nhiệm kỳ của Tổng thống B.Ô-ba-ma, Mỹ đã có những bước điều chỉnh cơ bản chính sách đối với châu Phi. Tăng cường sự hiện diện cũng như ảnh hưởng của Mỹ ở lục địa đen được coi là một trong những “di sản” quan trọng về chính sách đối ngoại mà ông Ô-ba-ma muốn để lại dấu ấn sau khi rời Nhà trắng. Diễn đàn Thương mại Mỹ - châu Phi (USABF) được tổ chức ở Niu Oóc gần đây cũng không nằm ngoài mục tiêu nhằm tăng cường hơn nữa mối quan hệ tài chính, thương mại và đầu tư giữa hai bên. Theo đuổi cách tiếp cận mới đối với châu Phi, Mỹ đang có trong tay nhiều sự lựa chọn. Không chỉ bị giới hạn trong khuôn khổ những thỏa thuận viện trợ hay chống khủng bố, Mỹ có thể mở rộng mối quan hệ hợp tác với các nước châu Phi sang lĩnh vực thương mại, đầu tư. Giới doanh nghiệp Mỹ coi châu Phi là thị trường tiềm năng cho xuất khẩu hàng hóa và nhập khẩu nguyên liệu thô.

Quốc hội Mỹ đã thông qua đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng cho châu Phi (AGOA) dưới thời Tổng thống B.Clin-tơn. Thời Tổng thống G.Bu-sơ, Mỹ đã thành lập Bộ Chỉ huy châu Phi (AFRICOM) và triển khai Chương trình cứu trợ khẩn cấp nhằm đối phó căn bệnh HIV/AIDS. Còn trong hai nhiệm kỳ của Tổng thống B.Ô-ba-ma, Mỹ đã chuyển hướng chính sách đối ngoại, trong đó ưu tiên hợp tác kinh tế thương mại với châu Phi. Tại USABF gần đây, Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma cùng những người đồng cấp Nam Phi, Ni-giê-ri-a và khoảng 50 nhà lãnh đạo châu Phi khác, cùng đại diện hơn 100 tập đoàn đã thảo luận bảy vấn đề thiết yếu đối với nền kinh tế châu Phi gồm tài chính, đầu tư, cơ sở hạ tầng, năng lượng, nông nghiệp, hàng hóa tiêu dùng và công nghệ thông tin - truyền thông. Tại đây, hàng loạt sáng kiến đầu tư của chính phủ và khu vực tư nhân đã được công bố. Nhờ những điều chỉnh cơ bản trong chính sách của Mỹ mà nguồn vốn đầu tư đã được khơi thông, đổ vào các thị trường châu Phi. Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Mỹ và các nước châu Phi tăng nhanh. Trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống B.Ô-ba-ma, Mỹ đã triển khai sáng kiến “điện năng châu Phi” với gần 43 tỷ USD vốn cam kết từ 120 đối tác công-tư. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Cộng đồng các nước Đông Phi (EAC) sang thị trường Mỹ cũng đã tăng 24% trong giai đoạn 2013-2014.

Sự điều chỉnh chính sách của Mỹ đối với châu Phi được đưa ra trong bối cảnh nhiều cường quốc cũng đẩy mạnh chiến lược nhằm giành ảnh hưởng tại lục địa đen, nhất là trong lĩnh vực thương mại - đầu tư. Mặc dù châu Phi chỉ chiếm khoảng 3,3% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn cầu, tuy nhiên vai trò của châu lục này ngày càng được khẳng định với nhiều tiềm năng quan trọng và luôn cần thiết cho chiến lược của các cườn g quốc. Tăng cường sự hiện diện ở châu Phi thông qua các sáng kiến thúc đẩy thương mại và đầu tư hai chiều là hướng đi chủ yếu của Oa-sinh-tơn. Riêng nhiệm kỳ hai, Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma đã có hai chuyến công du tới châu Phi. Trong khi toàn cầu có nhiều sự dịch chuyển chiến lược, việc Mỹ nỗ lực xây dựng mối quan hệ đối tác hiệu quả với các nước châu Phi, trong đó thúc đẩy thương mại - đầu tư được cho là sẽ mang lại nhiều sự lựa chọn hơn cho Oa-sinh-tơn trong quá trình hoạch định chính sách đối ngoại.

TRUNG QUỐC XÂY ĐƯỜNG TÀI HỎA 750 KM ĐẦU TIÊN Ở CHÂU PHI

Từ năm 2009, Trung Quốc đã coi châu Phi là địa điểm trọng yếu để thúc đẩy nền kinh tế trong nước đang thiếu động lực tăng trưởng.


Đường sắt dài 750 km được hai công ty Trung Quốc thực hiện kết nối thành phố Addid Ababa (Ethiopia) với thành phố cảng Djibouti ở Biển Đỏ. Ngoại trưởng Vương Nghị tuyên bố nước này không bắt chước kiểu cách “thực dân phương tây” khi nhiều đồn đoán cho rằng Trung Quốc đang muốn lợi dụng nguồn tài nguyên giàu có ở châu Phi để phát triển kinh tế.

Thủ tướng Ethiopia Jailemariam Desalegn và người đồng cấp Djibouti Ismael Guelleh đã được những quan chức Trung Quốc đón tiếp trước buổi cắt băng khánh thành tuyến đường sắt mới.

“Tàu hỏa sẽ thúc đẩy kinh tế đất nước và có lợi lớn cho các khu công nghiệp, nông trại xây dựng trong tương lai. Cơ hội nghề nghiệp cũng là rất hứa hẹn”, ông Deselegn nói tại buổi lễ.


Hiện nay, café vẫn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ethiopia. Quốc gia châu Phi này đang cố gắng đa dạng hóa danh mục hàng hóa xuất khẩu và thúc đẩy công nghiệp chế biến.

Đường tàu hỏa chạy điện này là tuyến đầu tiên có mặt ở châu Phi sẽ lưu chuyển nông sản giữa hai vùng của Ethiopia và Djibouti trong chưa đầy 10 tiếng đồng hồ. Trước đây, thời gian di chuyển giữa hai địa điểm là vài ngày.

“Chúng tôi rất phấn khởi. Trước đây xe tải phải đi từ 2 tới 3 ngày mới tới được Djibouti”, Tingrit Worku, một nông dân Ethiopia,  nói. “Tàu hỏa sẽ tạo ra sự thay đổi lớn lao”.


Hiện nay mỗi ngày có hơn 1.500 xe tải chạy trên tuyến đường nối Ethiopia và khu cảng ở Biển Đỏ. 90% hàng hóa xuất nhập khẩu vận chuyển qua tuyến giao thông huyết mạch này. Biển Đỏ là trung tâm thương mại lớn của châu Á, châu Âu và phần còn lại của châu Phi.

“Đây là một phép màu thực sự. Ethiopia là quốc gia có nền kinh tế phát triển nhanh nhất châu Phi hiện nay. Kết nối với Biển Đỏ ở Djibouti sẽ tạo ra lợi thế lớn cho kinh tế nước này thăng hoa”, Mekonnen Getachew, quản lý dự án thuộc Tập đoàn Đường sắt Ethiopia, phát biểu.


Năm ngoái, Ethiopia tăng trưởng 10,2% nhưng nạn hạn hán tồi tệ nhất 30 năm qua sẽ kéo tốc độ tăng trưởng xuống dưới 4,5% trong năm 2016. Với tuyến đường sắt mới, hai quốc gia Ethiopia và Djibouti đều được hưởng lợi. Djibouti sẽ được tiếp cận thị trường 95 triệu dân của Ethiopia và ngược lại Ethiopia có thể tiếp cận Biển Đỏ nhộn nhịp.

Tuyến đường sắt mới cũng chấm dứt hệ thống đường ray Pháp xây dựng từ năm 1917. Sau hàng thập kỷ sử dụng, tuyến đường cũ kĩ này đã hư hỏng nặng. Sau buổi cắt băng khánh thành, đơn vị chủ quản sẽ chạy thử trong 3 tháng và hành khách không phải trả tiền khi ngồi tàu. Ngoài ra, hàng hóa sẽ được chuyển tới thành phố Mieso, Dire Dawa, Dewele.


“Chúng tôi vẫn chưa có kinh nghiệm quản lý đường sắt. Ethiopia đã kí hợp đồng đào tạo với Trung Quốc để huấn luyện chuyên môn trong 5 năm”, Getachew nói.

Đường sắt mới trị giá 3,4 tỉ USD với đoàn tàu sơn đỏ, vàng và xanh lá, đại diện cho quốc kỳ Ethiopia. 70% vốn được ngân hàng xuất nhập khẩu Trung Quốc cung cấp. Hai đơn vị thi công là Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc và Tập đoàn Xây dựng Dân dụng Trung Quốc. Nhiều ý kiến đặt ra quanh sự thiếu minh bạch và quản lý yếu kém của tuyến đường sắt này.


Mới đây, một đoàn đại biểu cấp cao Trung Quốc đã có mặt ở Addid Ababa để ký kết thỏa thuận cung cấp 100 triệu USD xây dựng đường quốc lộ ở Ethiopia.

Nguồn tài nguyên giàu có ở châu Phi đã giúp nền kinh tế Trung Quốc cất cánh và nước này cũng là đối tác thương mại lớn nhất của lục địa đen từ năm 2009. Dù vậy, đầu tư ở châu Phi sụt giảm hơn 40% trong năm 2015 khi nền kinh tế Trung Quốc suy thoái.


Tuyến đường sắt 750km là bước đầu tiên trong hệ thống 5.000 km ở Ethiopia dự kiến hoàn thành vào năm 2020, nối Kenya, Sudan và Nam Sudan.

Djibouti là quốc gia nhỏ nhất ở khu vực Sừng châu Phi, coi dự án là bước khởi đầu của kế hoạch đường sắt xuyên châu Phi, nối Biển Đỏ và Đại Tây Dương. Nếu đi bằng thuyền, hành trình mất tới 3 tuần. Dù vậy, ước mơ này sẽ không dễ thực hiện vì đường sắt sẽ phải đi qua những vùng đang chiến tranh triền miên như Nam Sudan và cộng hòa Trung Phi.

Djibouti cũng là nơi đặt căn cứ quân sự đầu tiên của Trung Quốc ở nước ngoài.

Theo Quang Minh - Guardian (Dân Việt)

http://www.24h.com.vn/tin-tuc-quoc-te/trung-quoc-xay-duong-tau-hoa-750km-dau-tien-o-chau-phi-c415a824552.html

KINH TẾ CHÂU PHI 2013-2014 VÀ TRIỂN VỌNG ĐẦU TƯ

Bất chấp chính trị bất ổn, kinh tế Châu Phi vẫn đạt mức tăng trưởng 5% trong năm 2012-2013, cao hơn các châu lục khác trên thế giới. Năm 2012, sự tăng trưởng mạnh kinh tế Bờ Biển Ngà, đã giúp khu vực Tây Phi phát triển trong khi các nước khác vẫn duy trì được nền kinh tế ổn định. IMF cho biết kinh tế Châu Phi tăng trưởng là 5,4%. Nhưng tại Bắc Phi, sự bất ổn chính trị đã ảnh hưởng đến nền kinh tế của Ai Cập và Tunisia. Trong báo cáo năm 2013, kinh tế Bắc Phi chậm lại kể từ mùa xuân Ả Rập tháng 1/2011 (theo số liệu của WB). Hầu hết các nước Bắc Phi không đạt chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra: Ai Cập đạt 2,7%, Angieri đạt 2,6%, Maroc 2,9%, Tunisia 2,5%. Riêng Libi sản lượng khai thác dầu đã phục hồi sau cuộc chiến và đạt mức tăng trưởng cao kỷ lục với 117%. Tăng trưởng kinh tế năm 2012 khu vực Bắc Phi là 4,7%.

Nhìn chung năm 2012, tình hình an ninh chính trị tương đối ổn định tại đa số các nước Châu Phi, đặc biệt các quốc gia như Bờ Biển Ngà, Sierra Leone, Zambia, Ghana và Senegal đã có sự tiến bộ rõ rệt. Senegal đã thành công khi tổ chức cuộc bầu cử Tổng thống vào đầu năm 2012. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số điểm nóng như bất ổn chính trị tại Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Mali và tình trạng cướp biển gia tăng tại vùng vịnh Guinea (Tây Phi). Dù có những bất ổn chính trị Châu Phi vẫn hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài bởi những tiềm năng chưa được khai thác, môi trường kinh doanh đang được cải thiện, tình hình chính trị đi vào ổn định và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế cao hơn các khu vực khác. Những lĩnh vực như chế biến nông sản, xây dựng, năng lượng, mỏ, tài chính - ngân hàng, ô tô, viễn thông, vận tải thu hút được nhiều nguồn vốn FDI nhất.

Kinh tế Châu Phi đạt 4,8% năm 2013 và dự đoán là 5,3% năm 2014 (Theo số liệu của OECD, AfDB, ECA và UNDP). Các kênh tài chính đầu tư và kiều hối…. vào Châu Phi lên cao kỷ lục với 186,3 tỷ USD trong năm 2012. Trong đó, kiều hối 60,4 tỷ USD, viện trợ nước ngoài 56,1 tỷ USD. Các quốc gia Nam Phi, Angola và Mozambique là những điểm thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài nhất với các lĩnh vực viễn thông, tài chính và bảo hiểm chiếm tỷ trọng lớn. Theo Báo cáo của Ngân hàng phát triển châu Phi (AFDI), trong thập kỷ qua, Châu Phi là khu vực tăng trưởng nhanh thứ hai trên thế giới chỉ sau Châu Á. Theo thống kê của tạp chí The Economist (Anh), 6/10 nước có tốc độ phát triển nhanh nhất trong năm 2012 đến từ lục địa đen.

Trong những năm qua phát triển kinh tế, xã hội và môi trường đầu tư của Châu Phi đã thay đổi một cách triệt để, góp phần vào sự phát triển vốn đầu tư. Các chỉ số kinh tế cho thấy xu hướng lạc quan để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tiếp theo, đó chính là điều kiện cần thiết góp phần thay đổi hình ảnh của Châu Phi với các nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, các nhà đầu tư nước ngoài vẫn ý thức được các thách thức họ phải đối mặt tại một số quốc gia như tại vùng Sừng châu Phi, đặc biệt là Somalia, Mali, Guinea Bissau, nơi luôn hiện diện sự bất ổn về chính trị.

Định hướng phát triển nền kinh tế nội địa và thúc đẩy tiến trình hội nhập kinh tế khu vực nhằm tránh phụ thuộc vào kinh tế của Châu Âu và Bắc Mỹ đã phát huy hiệu quả và giúp tăng trưởng thương mại của các nước Châu Phi khu vực cận Sahara từ 7% vào năm 1990 lên 15% vào năm 2010. Sự nỗ lực của chính phủ các nước ở Châu Phi nhằm thực thi các chính sách tự do hóa thương mại trong khu vực, hội nhập thể chế và phát triển cơ sở hạ tầng đang là động lực cốt lõi để hỗ trợ cho các doanh nghiệp tiếp tục phát triển mở rộng thị trường, vùng, miền.

Nếu năm 2001 Brazil đầu tư vào châu Phi 69 tỉ USD thì tới năm 2009 con số này đã lên đến hơn 210 tỉ USD. Các công ty Brazil tập trung nhiều vào lĩnh vực khai khoáng, đặc biệt là than đá, và mới chỉ tập trung vào những quốc gia như Angola hay Mozambique do sự tương đồng về ngôn ngữ. Nhưng giờ đây, hoạt động đã được mở rộng ra toàn Châu Phi như Algeria, Congo và Guinea. Bên cạnh đó, đầu tư vào dầu khí đang được quan tâm. Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Brazil Petrobras hiện đã khuếch trương hoạt động của mình tại 28 nước Châu Phi. Ở khu vực Tây Phi, mục tiêu chính của Petrobras là tìm kiếm nguồn dầu thô nhẹ, đồng thời tìm kiếm cơ hội khai thác ở vùng nước cực sâu mà họ rất có thế mạnh. Tuy nhiên, hiện Brazil vẫn còn xếp sau Trung Quốc về những dự án đầu tư tại Châu Phi. Hoa Kỳ cũng có những dự định trở lại châu lục này với chuyến đi dài ngày của Tổng thống Obama vào ngày 26/6 - 2/7/2013 với tuyên bố “Tôi đang ở Châu Phi bởi vì tôi nghĩ nước Mỹ cần có mặt trong một châu lục đầy hứa hẹn và tiềm năng này. Nó sẽ mang lại điều tốt đẹp cho nước Mỹ”.

Để duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô, Châu Phi cần thúc đẩy chương trình nghị sự về cải cách cơ cấu nhằm nâng cao mức tăng trưởng. Mặc dù có sự tăng tốc phát triển, nhưng chưa thật sự cải thiện cuộc sống của nhiều người Châu Phi và còn rất nhiều người chỉ được hưởng một phần từ sự phục hồi kinh tế của lục địa.
Theo IMF tốc độ tăng trưởng trung bình tại Mozambique là 8% trong 20 năm, nhưng GDP bình quân đầu người chỉ tăng từ 150 đến 500 USD. Báo cáo thường niên của AfDB, Trung tâm Phát triển của OECD, ECA và UNDP trong tháng 5/2013, tài nguyên thiên nhiên như nông nghiệp, khai thác khoáng sản và năng lượng là chìa khóa để chuyển đổi kinh tế của Châu Phi. Nhưng Châu Phi phải làm như thế nào nếu các nước công nghiệp phát triển và mới nổi suy thoái?

Hầu hết các nước Châu Phi phụ thuộc vào việc sản xuất và xuất khẩu một số lượng hạn chế sản phẩm. Đa dạng hóa xuất khẩu liên quan đến việc đa dạng hóa sản xuất. Sản phẩm nông nghiệp như các sản phẩm khai khoáng có thể được xử lý tại chỗ nhưng điều này liên quan đến một số điều kiện bao gồm cơ sở hạ tầng, giáo dục, đào tạo và thị trường mở cửa hơn nữa. Theo Emmanuel Nnadozie, giám đốc bộ phận chính sách kinh tế vĩ mô của Ủy ban Kinh tế Châu Phi (ECA), tiếp cận các thị trường là điều cần thiết để thực hiện một quá trình "chuyển dịch cơ cấu dựa trên tài nguyên thiên nhiên: hội nhập khu vực và tiếp cập một cách tốt hơn vào thị trường của những đối tác lớn."
Nigeria, quốc gia đông dân nhất và sản xuất dầu mỏ hàng đầu ở Châu Phi, đã vượt mặt Nam Phi để trở thành nền kinh tế lớn nhất lục địa, với tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 510 tỷ USD năm 2013 (Số liệu do Văn phòng Thống kê quốc gia của Nigeria (Yemi Kale) công bố). Trong năm 2012, GDP của Nigeria đạt 453,9 tỷ USD, trong khi đó Nam Phi đạt 384 tỷ USD. Nigeria cũng đã đặt mục tiêu thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển nền kinh tế, đưa quốc gia Tây Phi này vào danh sách 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới vào năm 2020. Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) về Châu Phi, còn được gọi “Davos châu Phi”, lần thứ 24 khai mạc ngày 8/5/2014 tại Nigeria. WEF về châu Phi năm nay diễn ra trong bối cảnh đất nước này đang phải đối mặt với những thách thức lớn về an ninh, đặc biệt là các vụ tấn công và bắt cóc gần 300 nữ sinh do nhóm Hồi giáo cực đoan Boko Haram tiến hành.



Tổng thống Nigeria Goodluck Jonathan phát biểu tại diễn đàn WEF ngày 8/5/2014 - Ảnh: AFP/TTXVN

Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam với các nước Châu Phi đã tăng trưởng từ 196 triệu USD năm 2002 lên 1 tỷ USD năm 2007 và lên gần 4,3 tỷ USD năm 2013. Châu Phi có nhu cầu lớn đối với hàng nông sản, công nghiệp mà Việt Nam có thế mạnh như: gạo, cà phê, hạt tiêu, dệt may, da giày, thủy sản, điện thoại, linh kiện điện tử, máy móc thiết bị phụ tùng, linh kiện xe gắn máy… Ngược lại, Việt Nam cần nhập khẩu những mặt hàng nguyên liệu đầu vào quan trọng như hạt điều, bông, gỗ, dầu thô, khoáng sản, sắt thép phế liệu… từ Châu Phi để phục vụ ngành công nghiệp chế biến trong nước. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang châu Phi đã không ngừng tăng từ 127 triệu USD năm 2002 lên 683 triệu USD năm 2007 rồi 2,87 tỷ USD năm 2013, với tốc độ trung bình là 38%/năm. Việt Nam có quan hệ thương mại với tất cả 55 nước trong khu vực. Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Châu Phi cũng tăng liên tục từ 69,3 triệu USD năm 2002 lên 1,24 tỷ USD năm 2011 và 1,42 tỷ USD năm 2013, tăng trung bình 62%/năm.
Tính đến hết năm 2012, đã có 18 dự án đầu tư của Việt Nam tại 11 quốc gia và vùng lãnh thổ Châu Phi với tổng số vốn 1,1 tỷ USD, các lĩnh vực đầu tư đa dạng như: viễn thông, xây dựng, sản xuất tấm lợp, xe gắn máy, hàng may mặc, điện tử, điện lạnh, đồ uống đóng chai, khai thác và chế biến gỗ, vàng, khoáng sản, nông nghiệp… Tính đến năm 2012, đã có 7 quốc gia Châu Phi đầu tư vào Việt Nam. Các lĩnh vực đầu tư chính gồm: công nghiệp chế biến, chế tạo, bán buôn, bán lẻ, sửa chữa, lĩnh vực hoạt động khoa học công nghệ, dịch vụ lưu trú và tư vấn. Đứng đầu trong danh sách đầu tư vào Việt Nam là Cộng hòa Seychelles với 7 dự án, tổng số vốn là 28,63 triệu USD. Tiếp đến là Mauritius với 10 dự án, tổng số vốn đạt 19,5 triệu USD. Kenya với 1 dự án đầu tư số vốn 16 triệu USD. Ngoài ra còn có các dự án nhỏ của doanh nghiệp các nước Nigeria, Maroc, Ai Cập và Sierre leone.

Trần Nguyễn
(Tổng hợp)

HỘI THẢO QUỐC TẾ TOKYO VỀ PHÁT TRIỂN CHÂU PHI LẦN THỨ 6/2016

Hội thảo quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi lần thứ 6 sẽ diễn ra tại Kenya từ ngày 27 và 28 tháng 8 năm 2016.

Với khẩu hiệu “Bán đảo Nhật Bản thay đổi, lục địa Châu Phi cũng thay đổi”, Hội thảo quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi (Ticad) lần thứ 6 sẽ diễn ra tại thủ đô Nairobi, Kenya từ ngày 27 và 28 tháng 8 năm 2016. Hội thảo này là một trong những khuôn khổ quan trọng nhất về hợp tác và hỗ trợ phát triển của Nhật Bản tồn tại từ 23 năm nay. Ticad ra đời năm 1993 và được tổ chức 3 năm một lần.

Đây là lần đầu tiên Ticad được tổ chức ngoài Nhật Bản, điều đó cho thấy đất nước mặt trời mọc coi trọng đối tác Châu Phi, muốn xem lục địa này là một trong những ưu tiên về địa chiến lược. Cũng không phải ngẫu nhiên sự kiện diễn ra tại Nairobi vì Kenya cùng với Nam Phi và Ghana là một trong những đối tác lâu đời và trung thành nhất của Nhật Bản tại lục địa này.

Dự kiến, Hội nghị sẽ đón tiếp hơn 6000 đại biểu đến từ Châu Phi (trong đó có khoảng 40 nguyên thủ) và Nhật Bản cũng như đại diện các tổ chức quốc tế, các nước tài trợ chính, xã hội dân sự và lĩnh vực tư nhân quốc tế. Khoảng 150 công ty Nhật Bản đã đăng ký tham dự diễn đàn doanh nghiệp diễn ra vào ngày 26 tháng 8 do Tổ chức ngoại thương Nhật Bản (JETRO) chủ trì. JETRO hiện có 7 văn phòng đại diện tại Nam Phi, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Ethiopia, Kenya, Nigeria và Maroc. Số lượng doanh nghiệp Nhật Bản hiện diện tại Châu Phi đã tăng gấp đôi so với thời điểm tổ chức Hội thảo lần trước, từ 333 lên 687 doanh nghiệp. Trao đổi thương mại giữa Nhật Bản và Châu Phi vẫn còn ở mức khiêm tốn. Năm 2015, kim ngạch xuất khẩu sang châu lục này đạt 8,57 tỷ USD trong khi nhập khẩu của Nhật Bản từ Châu Phi là 11,55 tỷ USD. Những khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp Nhật Bản gặp phải tại Châu Phi là quản lý rủi ro chính trị và an ninh. Ngoài ra là vấn đề thuế, chuyển tiền và thủ tục hải quan cũng như thiếu cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.

Ngoài việc tăng cường đối tác công-tư (PPP) - hòn đá tảng trong quan hệ hợp tác của Nhật Bản tại châu Phi, Ticad VI sẽ là dịp điểm lại các hoạt động đã triển khai kể từ Hội nghị lần trước (diễn ra tại Yokohama vào tháng 6/2013) về công nghiệp hóa châu Phi, cải thiện bộ máy y tế hay thúc đẩy ổn định xã hội trước tình trạng đói nghèo và chủ nghĩa cực đoan.
Trong chuyến thăm châu Phi năm 2014, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nhắc lại việc Chính phủ Nhật hứa dành 1,4 tỷ USD tại Ticad VI cho việc tăng cường hòa bình và ổn định tại khu vực Sahel, Trung Phi và Nam Sudan nơi từ năm 2012, Nhật Bản đã tham gia tích cực vào các hoạt động gìn giữ hòa bình trong khuôn khổ Liên hiệp quốc. Hiện Nhật Bản có 400 binh sỹ tại Djouba và nhiều máy bay chở quân tại Nam Sudan. Còn nhớ tháng 9/2015, sau cuộc tranh luận kéo dài và kịch liệt tại Nghị viện, Quốc hội Nhật Bản đã nhất trí sửa đổi điều 9 Hiến pháp cho phép gửi các lực lượng tự vệ của Nhật Bản đến các vùng chiến sự ở bên ngoài.

Tokyo hiện vẫn bị ám ảnh về vấn đề chủ nghĩa khủng bố và bảo vệ kiều dân tại châu Phi, nhất là từ sau vụ bắt cóc con tin tại nhà máy lọc dầu In Amenas, ở An-giê-ri vào tháng 1/2013, làm 10 nhân viên người Nhật thiệt mạng.

TRANH CÃI VỀ SỰ HIỆN DIỆN CỦA TRUNG QUỐC Ở CHÂU PHI

Trung Quốc là đối tác thương mại quan trọng nhất của Châu Phi kể từ năm 2009, nhưng chỉ trong nửa đầu năm nay, đầu tư của Trung Quốc ở lục địa đen này đã tăng tới 84% lên mức 1,2 tỉ USD. Mới đây nhất, hồi đầu tháng 12 vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình khi tham dự Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - Châu Phi ở Johannesburg đã cam kết dành 60 tỉ USD cho các dự án phát triển của Châu Phi trong vòng 3 năm tới.

Sự hiện diện của Trung Quốc ở Châu Phi làm nóng lên cuộc tranh luận, liệu các nước lục địa đen được hưởng lợi hay đơn giản đang bị lợi dụng.

"Tôi nghĩ rằng, các chính phủ có quyền tìm kiếm những thỏa thuận tốt nhất mà họ có thể nhận được ở bất kỳ đâu" - Wole Soyinka, người Nigeria đoạt giải Nobel Văn học từng có lần bày tỏ quan điểm khi được mời bình luận về sự hiện diện của Trung Quốc ở Châu Phi. "Hoặc là tin vào thị trường tự do, hoặc là không. Tôi nghĩ, tất cả những gì chúng ta phải thận trọng là việc chúng ta không thay thế ràng buộc giao kèo này bằng một giao kèo khác".

Nhưng không phải ai cũng đồng tình với quan điểm trên. Ông Stephen Hayes, Chủ tịch hội đồng doanh nghiệp Châu Phi, người chào đón các doanh nghiệp Trung Quốc, cho rằng, sự áp đảo của Trung Quốc ở Châu Phi khiến ông có cảm giác như đội quân kiến Amazon khuất phục tất cả mọi thứ trên đường đi của chúng.

Một chuyên gia khác, ông Peter Hitchens, thậm chí còn nói thẳng trong bài báo của mình với tiêu đề "Trung Quốc đã tạo ra một đế chế nô lệ mới ở Châu Phi như thế nào", trong đó ông miêu tả cách thức người Châu Phi phải chịu đựng những ông chủ Trung Quốc để có thể kiếm tiền vì "sự tồn tại trong bệnh tật ở những khu ổ chuột đầy mầm mống sốt rét". Vì sao những người Châu Phi chịu đựng những điều kiện tồi tệ như vậy? Cùng lý do được đưa ra là giải pháp khác có thể còn tồi tệ hơn. Trên thực tế, nhiều công nhân sản xuất bánh kẹo biết ơn các công ty Trung Quốc vì đã cho họ làm việc nhiều giờ hơn và kiếm được nhiều tiền hơn.

 Tại Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - Châu Phi, Chủ tịch Tập Cận Bình cam kết 60 tỉ USD cho các dự án phát triển tại lục địa này trong 3 năm.
Tương tự, nhà kinh tế Jeffrey Sachs đã nói, "mối quan tâm của tôi không phải là có quá nhiều nhà máy sản xuất kẹo mà là có quá ít". Trong khi đó, nhà kinh tế học Paul Krugman đã quan sát thấy, các nhà máy kẹo giúp hàng trăm triệu người chuyển từ trạng thái nghèo đói cùng cực tới một trạng thái vẫn còn khủng khiếp, nhưng dù sao cũng tốt hơn đáng kể".

Hitchens cho biết, một số học giả Châu Phi mà ông gặp thích sự tham gia của Trung Quốc ở Châu Phi hơn so với phương Tây, họ đùa rằng, "nước duy nhất trở nên giàu có thông qua quyên góp là Vatican". Tuy nhiên, những lợi ích được dự báo dựa trên ý niệm rằng, ít nhất các ông chủ Trung Quốc thuê người Châu Phi. Nhưng đôi khi, họ thậm chí không làm như vậy. Cựu Tổng thống Zambia Michael Sata từng phàn nàn: "Họ mang thợ nề, thợ mộc, thợ ống nước Trung Quốc sang. Chúng tôi cần tuyển những người có kỹ năng mà chúng tôi không có ở Zambia. Nhưng Trung Quốc không đào tạo nhân công của chúng tôi mà tự đưa người sang".

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu hồi tháng 8 của Viện Brookings, trên tất cả, đầu tư của Trung Quốc ở Châu Phi giúp lục địa này tăng trưởng nhanh hơn và xóa đói giảm nghèo, trong khi nhu cầu của Trung Quốc đối với tài nguyên đã tạo ra "điều kiện tốt hơn về thương mại và khối lượng xuất khẩu cao hơn"

Tài liệu trích dẫn một số ví dụ, chẳng hạn thỏa thuận năm 2008 giữa Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo và Sicomines, một tập đoàn Trung Quốc khai thác khoáng sản ở Katanga để đổi lại là đầu tư cơ sở hạ tầng. Congo là một trong những nước có mức thấp nhất thế giới về tỉ lệ tiêu thụ điện trên đầu người và tiếp cận nước uống ở nông thôn, khiến việc phát triển hạ tầng là một ưu tiên hàng đầu.

Do đó, sự hiện diện của Trung Quốc ở Châu Phi không phải là một vấn đề, miễn là về đầu tư. Cái cần lo lắng là viện trợ của Trung Quốc. Trong bài báo tháng trước, Roudabeh Kishi - nghiên cứu sinh sau tiến sĩ và Clionadh Raleigh - giáo sư địa chính trị lưu ý, không giống như viện trợ của phương Tây thường đi kèm với đòi hỏi tiến bộ về dân chủ hay nhân quyền, viện trợ của Trung Quốc "không có sự ràng buộc nào hết". Nghiên cứu chỉ ra rằng, khi Trung Quốc gửi viện trợ, chính phủ của nước nhận trở nên bạo lực hơn với công dân của mình". Lý do không phải vì Trung Quốc cung cấp viện trợ cho các nước đã bạo lực sẵn, mà vì Trung Quốc cho viện trợ vô điều kiện, khiến các nhà lãnh đạo dễ có cơ hội phạm tội.

Mặc dù viện trợ vô điều kiện của Trung Quốc thực chất là có hại, song cũng cần phải cẩn thận không nói quá về nỗ lực của Trung Quốc ở Châu Phi. "Nếu ai đó đem đến một thỏa thuận tốt, tôi sẽ kiểm tra với luật sư, và không một điểm nhỏ nào có thể qua mắt tôi. Nếu tốt, tôi sẽ chấp nhận, cho dù là của nước nào. Tôi chỉ cần đảm bảo được tính toàn vẹn doanh nghiệp của tôi, môi trường của tôi, phần còn lại để cho thị trường quyết định" - chuyên gia Soyinka nói.

"NỔI SỢ D.TRUMP" CỦA CHÂU PHI VÀ CƠ HỘI CỦA TRUNG QUỐC

Khi ông Trump “chèo lái con thuyền” nước Mỹ, Washington có thể sẽ rút khỏi châu Phi và Trung Quốc đã sẵn sàng để sẵn sàng lấp đầy khoảng trống.
Khi ông Donald Trump được bầu trở thành tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, ông đã đưa ra những tuyên bố mơ hồ và những chính sách không xác định. Trong khi châu Á và châu Âu được nhấn mạnh trong chiến dịch tranh cử, ông Trump lại khá im lặng về châu Phi. Sắp tới, ông Trump sẽ nhậm chức vào tháng 1/2017. Có nhiều điều không chắc chắn về việc ông sẽ định hình chính sách của mình với châu Phi và mối quan hệ giữa Mỹ và “Lục địa đen” sẽ bị ảnh hưởng như thế nào trong tương lai.

Tuy nhiên, có một điều chắc chắn là việc ông Trump đắc cử sẽ là tin xấu đối với châu Phi. Dựa vào tuyên bố “Nước Mỹ là trên hết” của ông, châu Phi sẽ không nằm trong danh sách ưu tiên khi Mỹ giảm sự can dự của mình với thế giới nhằm tập trung các nguồn lực cho các vấn đề trong nước. Đầu tiên có thể sẽ là vấn đề cắt giảm viện trợ. Mặc dù Mỹ chỉ giành 1% tổng ngân sách liên bang cho viện trợ năm 2015, nhưng có số này có nguy cơ giảm xuống mức thấp lịch sử dưới thời ông Trump. Trong khi châu Phi là lục địa có tốc độ phát triển nhanh nhất, ông Trump dường như không quan tâm đến điều này.

Tổng thống Trump cũng có thể là “hồi chuông báo tử” đối với hầu hết các thỏa thuận thương mại của Mỹ với châu Phi. “Đạo luật Cơ hội và Phát triển châu Phi” (AGOA), vốn được ký thành luật tháng 5/2000 nhằm giúp “các nước Tiểu vùng Sahara hưởng lợi thông qua việc tiếp cận tự do thị trường Mỹ”, có thể sẽ là một trong những thỏa thuận Mỹ-châu Phi đầu tiên bị hủy bỏ. AGOA đã thành công trong trong việc thúc đẩy thương mại và đầu tư, trở thành ưu tiên hàng đầu cho chính sách Mỹ ở châu Phi. Với thương mại hai chiều đạt 36 tỷ USD năm 2015, các nước châu Phi có thể mất hàng tỷ USD nếu AGOA bị bãi bỏ. Cùng với nguy cơ “Kế hoạch viện trợ khẩn cấp cho châu Phi của Tổng thống Mỹ” (PEPFAR) và những sáng kiến phát triển khác như “Đạo luật Điện châu Phi” của ông Obama bị hủy, lục địa đen có thể sẽ rơi vào “bóng tối”.

Ngoài ra, lịch sử của những tuyên bố và hành động theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc gây tranh cãi của Tổng thống đắc cử Mỹ, cùng với việc bổ nhiệm ông Stephen K. Bannon vào vị trí chiến lược gia trưởng kiêm cố vấn cấp cao của Nhà Trắng, sẽ khiến cho các nước châu Phi không thể đặt sự tin cậy của họ đối với chính quyền của ông Trump. Trên thực tế, điều này có thể làm gia tăng những quá trình hủy hoại vốn đang diễn ra trong khu vực, đặc biệt là khi Trung Quốc đang tăng cường những nỗ lực nhằm “quyến rũ” các nhà lãnh đạo châu Phi.

Yếu tố Trung Quốc

Trong khi đó, những lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ ở châu lục này được bảo vệ thông qua một số căn cứ quân sự và các thỏa thuận quốc phòng mong manh. Camp Lemonnier, cơ sở lớn nhất của Mỹ, ở Djibouti và đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố dựa trên những máy bay không người lái nhằm đối phó với các nhóm khủng bố như Boko Haram và cướp biển Somali. Từ Djibouti, quân đội Mỹ có thể giám sát nhiều điểm nóng an ninh của châu Phi, cũng như phía Tây Nam của bán đảo Arab. Nói cách khác, Mỹ sẽ không để mất căn cứ này.

Nhưng Tổng thống Djibouti Ismail Omar Guelleh lại đang có xu hướng ngả sang Trung Quốc, khi Bắc Kinh có kế hoạch đầu tư hàng tỉ đô la vào quốc gia Đông Phi này. Năm 2015, Djibouti đã đồng ý để Trung Quốc bố trí căn cứ quân sự đầu tiên của Bắc Kinh, gần Camp Lemonnier, khiến nhiều chuyên gia an ninh quan ngại, trong đó có vấn đề nghe lén của Trung Quốc. Ông Guelleh giờ đây có khả năng sẽ ngả sang Bắc Kinh nhiều hơn trong tương lai khi ông Trump hướng vào các vấn đề nội bộ của Mỹ.

Kết quả cuối cùng là tất cả các nước châu Phi sẽ tìm kiếm các mối quan hệ ngày càng gần gũi hơn với đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ ở châu lục này – Trung Quốc. Về mặt truyền thống, Mỹ đã cung cấp các kế hoạch chi tiết cho sự phát triển của Lục địa đen. Nhưng sự can dự của Trung Quốc ở châu lục này đã tăng lên nhanh chóng và nhiều nhà lãnh đạo châu Phi ngày càng hướng về Bắc Kinh như một thay thế cho các mô hình dân chủ và tự do do Mỹ dẫn đầu. Theo một cuộc khảo sát của Afrobarometer, Trung Quốc đứng thứ hai về mô hình phát triển, được hỗ trợ bởi các khoản đầu tư lớn của Bắc Kinh và mối quan hệ thương mại ngày càng mở rộng.

Khi ông Trump “chèo lái con thuyền” nước Mỹ, Washington có thể sẽ rút khỏi châu Phi và Trung Quốc đã sẵn sàng để sẵn sàng lấp đầy khoảng trống. Tổng thống sắp mãn nhiệm Mỹ, ông Obama đã nỗ lực đầy khó khăn để giành được “trái tim và khối óc” của người châu Phi, nhưng chiến dịch tranh cử của ông Trump đã cho thấy có ít hy vọng về những tiến bộ mà Mỹ có thể tạo ra trong thương mại, đầu tư, cải thiện mức sống đối với châu lục này.
NGUỒN: http://vfpress.vn/tai-chinh/noi-so-donald-trump-cua-chau-phi-va-co-hoi-cho-trung-quoc-337582.html

CUỘC ĐỐI ĐẦU TRUNG - NHẬT TẠI CHÂU PHI

Thương trường như chiến trường. Hai nền kinh tế số 2 và số 3 thế giới (Trung Quốc và Nhật) đang trong thế đối đầu lớn tại một thị trường xa xôi nhưng đầy tiềm năng là châu Phi.
Đã từ nhiều năm nay, Trung Quốc dần xây dựng được vị trí là một trong những quốc gia đầu tư lớn nhất vào châu Phi, mà điển hình nhất là khoản cam kết cho vay lên tới 60 tỉ USD vào lục địa đen trong vòng 3 năm tới của Chủ tịch Tập Cận Bình tại Nam Phi vào cuối năm ngoái. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nền kinh tế thứ 2 thế giới tại châu Phi đang gặp phải một sự thách thức không hề nhỏ, và thách thức đó lại đến từ nền kinh tế số 3 thế giới là Nhật Bản, khi đất nước mặt trời mọc cũng đang có nhu cầu rất lớn mở rộng đầu tư ra nước ngoài như một giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong nước. Châu Phi là một thị trường đầy tiềm năng để đầu tư của các cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, và trong tương lai gần nó sẽ là địa điểm cho một cuộc đối đầu lớn về cạnh tranh kinh tế giữa hai quốc gia châu Á là Nhật Bản và Trung Quốc.

Một cam kết có vai trò quan trọng vừa được Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đưa ra tại hội nghị các nhà lãnh đạo châu Phi tại thủ đô Nairobi của Kenya, theo đó Nhật Bản sẽ cam kết một gói hỗ trợ trị giá 30 tỉ USD vào nền kinh tế các quốc gia châu Phi trong vòng 3 năm tới. Vị thủ tướng Nhật Bản thậm chí còn tuyên bố một cách đầy tự tin rằng nước này hoàn toàn có thể trở thành đối tác kinh tế lớn nhất với các nước châu Phi và qua mặt hai nhà đầu tư lớn khác tại lục địa đen là Trung Quốc và Mỹ. Đây được xem là bước đi tiếp theo trong chiến lược mở rộng đầu tư kinh tế tại các thị trường tiềm năng nhất trên thế giới của Nhật Bản, cách đây vài tháng một gói hỗ trợ có trị giá tương đương cũng đã được Nhật Bản cam kết với Ấn Độ.

Khi nền kinh tế có tới 60% tăng trưởng hằng năm là dựa vào tiêu dùng nội địa của Nhật Bản đang có dấu hiệu chững lại vì giảm phát và dân số già hóa, thì rõ ràng việc tăng cường đầu tư ra nước ngoài có thể trở thành đòn bẩy tăng trưởng cho kinh tế Nhật, khi nó sẽ giúp tăng trưởng kim ngạch thương mại hai chiều, và mở rộng thị trường xuất khẩu cho các doanh nghiệp Nhật. Hiện tại kim ngạch thương mại song phương giữa Nhật Bản và các nước châu Phi vẫn còn khá khiêm tốn, đạt khoảng 20 tỉ USD vào năm 2015, trong đó xuất khẩu của các nước châu Phi đến Nhật chỉ đạt 8,5 tỉ USD trong khi chiều ngược lại là 11,6 tỉ USD. Con số này còn ít hơn kim ngạch thương mại hai chiều giữa Nhật Bản và một nền kinh tế đang phát triển như Indonesia hay Việt Nam.

Tuy vậy, sẽ không dễ để Nhật Bản có thể qua mặt Trung Quốc trong việc cạnh tranh và tăng cường ảnh hưởng về kinh tế tại châu Phi. Trong số các nền kinh tế đang có tỷ trọng đầu tư lớn nhất tại châu Phi, thì tốc độ tăng trưởng vốn đầu tư của Trung Quốc là lớn nhất. Kể từ năm 2003 đến nay, vốn đầu tư của Trung Quốc vào các nước châu Phi thuộc tiểu vùng Sahara đã tăng gấp 40 lần, đỉnh điểm là cam kết gói đầu tư trị giá lên tới 60 tỉ USD của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào nền kinh tế châu Phi diễn ra cuối năm ngoái. Trong khi đó, số vốn mà Nhật Bản đầu tư vào nền kinh tế các nước châu Phi trong vòng 23 năm qua mới chỉ đạt tổng cộng khoảng 47 tỉ USD. So với Nhật Bản hay Mỹ, thì Trung Quốc có nhiều lợi thế hơn trong việc tiếp cận và mở rộng ảnh hưởng kinh tế tại châu Phi do khoảng cách phát triển không quá lớn. Trong đó, Trung Quốc là nước nhập khẩu nguyên liệu thô lớn nhất của các quốc gia châu Phi, tổng kim ngạch xuất khẩu nguyên liệu thô của các nước này đã tăng gấp 5 lần kể từ khi làm ăn với Trung Quốc. Hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc cũng xâm nhập thị trường châu Phi vốn có thu nhập thấp, thuận lợi hơn nhiều so với hàng hóa của các nước phát triển như Mỹ hay Nhật. Ngoài ra, Trung Quốc cũng đang là một trong những chủ nợ lớn nhất tại châu Phi, khi tỷ lệ nợ Trung Quốc của các nước châu Phi vùng hạ Sahara đã tăng từ mức 2% năm 2005 lên tới 15% năm 2012.

Nhưng, không phải là không có những kẽ hở để Nhật Bản khai thác trong cuộc tranh giành ảnh hưởng kinh tế với Trung Quốc tại châu Phi. Khi Trung Quốc tái cơ cấu nền kinh tế hướng tới tiêu thụ nội địa nhiều hơn, đồng thời nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu thô cũng giảm mạnh, đang là lý do khiến cho ảnh hưởng kinh tế của nước này ở châu Phi sụt giảm, bất chấp những khoản đầu tư lớn mà các nhà lãnh đạo Trung Quốc tuyên bố. Theo số liệu thống kê của Bộ Thương mại Trung Quốc, dòng vốn đầu tư nước này rót vào châu Phi giảm tới 45,9% trong quý 1/2015 so với cùng kỳ. Rõ ràng khi kinh tế Trung Quốc giảm tốc, và các nhà đầu tư nước này không còn dư dả và buộc phải chọn lựa các đối tượng dễ sinh lời hơn chủ yếu ở châu Âu và Mỹ, thì đầu tư vào châu Phi sẽ giảm mạnh. Ngoài ra, việc các nước châu Phi duy trì được tốc độ tăng trưởng bình quân 5-6% trong vòng 20 năm qua cũng khiến cho nhu cầu và tiêu chuẩn xuất nhập khẩu của khu vực này thay đổi khá nhiều, từ chỗ chuộng hàng hóa giá rẻ Trung Quốc sang các loại sản phẩm có chất lượng và giá cả cao hơn.

Trên khía cạnh này thì Nhật Bản đang có nhiều lợi thế hơn Trung Quốc trong việc cạnh tranh ảnh hưởng kinh tế tại châu Phi. Nền kinh tế quốc nội đã bão hòa buộc các doanh nghiệp Nhật Bản phải đẩy mạnh xuất khẩu và đầu tư ra nước ngoài như giải pháp để tăng trưởng kinh tế, trong khi đó Trung Quốc hiện lại đang bước vào giai đoạn tăng trưởng dựa trên tiêu dùng nội địa và giảm đầu tư ra nước ngoài. Việc liên tiếp đưa ra các gói hỗ trợ phát triển kinh tế lên tới hàng chục tỉ USD cho các thị trường lớn như Đông Nam Á, Ấn Độ và giờ đây là châu Phi, chính phủ Nhật Bản dường như đang không giấu diếm ý định tạo ra một tuyến kết nối về trao đổi thương mại khổng lồ nối liền châu Phi với các thị trường lớn châu Á, trong đó Nhật Bản giữ vai trò trung tâm – một con đường tơ lụa của riêng Nhật Bản, có lẽ là vậy.

Nhàn Đàm (theo Bloomberg/Cafebiz)