Sunday, July 2, 2017

China-Africa Relations: Past, Present & Future Win-Win

China-Africa Relations: Past, Present & Future Win-Win

The 1949-1999 Era

The Long March from October 1934 to October 1935 was an historic journey of 6000 miles (9656 km) where the Communist army forces, led by Chairman Mao, marched to Yan’an to establish a new Communist base. They started out with 80 000 soldiers and ended up with about 9000. Those 9000 soldiers then reorganised themselves and won the war that led to the founding of the People’s Republic of China in 1949.

This revolutionary armed struggle became one of the inspirations for African liberation movements and thus began some of China’s influence on the African continent. Chairman Mao’s maxim that “political power grows out of the barrel of a gun” drew the attention of African freedom fighters and his theory of the people’s army and the people’s war and his other military writings were studied. Beginning in the late ’50s, China reached out to liberation war movements and offered support which led to the beginning of a China-Africa relationship that has been constantly growing ever since.

The Chinese were allowed by Tanzania, Ghana and Congo-Brazzaville to train freedom fighters from other liberation movements on their territory. Some African freedom fighters went to China for military training at the Nanjing Military Academy. Some of the training was based on lessons from China’s revolutionary armed struggle and students were sometimes taken on the Long March route to have an appreciation of what the Chinese went through. The Organisation of African Unity Liberation Committee also received a large part of its military aid from China during 1971 and 1972. Liberation movements in countries such as Algeria, Guinea-Bissau, Sudan, Sierra Leon, Cameroon, Mali, Togo, Somalia, Zambia, Mozambique, Zimbabwe and South Africa received some form of military assistance from China.

Apart from assisting African liberation movements China gave economic and technical assistance to newly independent African states such as Tanzania and Zambia. In 1964 Premier Zhou Enlai toured 10 African states and, while in Somalia, he announced China’s “Eight principles on Economic and Technical Assistance”. The principles were:

China always bases itself on the principle of equality and mutual benefit in providing aid to other nations.

•  China never attaches any conditions or asks for any privileges.

•   China helps lighten the burden of recipient countries as much as possible by providing economic assistance through interest free or low interest loans and extending the repayment period.

•   China aims at helping recipient countries to gradually achieve self-reliance and independent development.

•   China strives to develop aid projects that require less investment but yield quicker results. • China provides the best-quality equipment and materials of its own manufacture at international market prices.

•  In providing technical assistance, China shall see to it that the personnel of the recipient country fully master such techniques.

•   The Chinese experts are not allowed to make any special demands or enjoy any special amenities.

Soon after Premier Zhou Enlai’s Africa tour China gave Tanzania and Zambia interest-free loans and embarked on the Tazara railway, which is a railroad in East Africa linking the port of Dar es Salaam in Tanzania with the town of Kapiri Mposhi in Zambia's Central Province, which was built from 1970 to 1975.

The 1982-1983 11 Nation African tour by the then Premier Zhao Ziyang saw the Chinese announce four new guiding principles for Chinese cooperation with Africa. These were: China attaches no conditions to its aid, development projects should yield practical results, projects should promote self-reliance and cooperation contracts must be observed by both sides. New economic aid to some African countries also followed that trip.

When President Jiang Zemin toured Africa in 1996 he reiterated that the guiding principle that China follows in developing relations with African countries is "to treat each other as equals, develop sincere friendship, strengthen solidarity and cooperation, and seek common development."

The period from1949-1999 marked The People’s Republic of China’s first 50 years. During this period we can see that China-Africa relations were primarily based on political solidarity. Africa benefited in that she received assistance in attaining political independence for some of her nations and also economic aid for some of her newly independent nations. China benefited from the support and goodwill it built up from African countries which helped legitimise its “One China” policy and attain its seat at the United Nations.

China was also able to use this period to differentiate itself from the West and show itself as understanding Africa better and being willing to treat Africa as an equal. China being the largest developing country and Africa being the continent with the largest number of developing countries, there was a mutual understanding which fostered a friendship. China-Africa trade was not substantial during this period, reaching US$6.5 billion in 1999 compared to US$210 billion in 2013. Africa was still primarily doing business with the West. China and Africa became comrades who were united in fighting imperialism. China-Africa relations focused more on South-South solidarity while setting the stage for the next phase.

From 2000 to the present day

The year 2000 marked an important shift in China Africa relations. In October 2000, President Jiang Zemin spoke at the opening ceremony of the Forum for China and Africa Cooperation (FOCAC) Ministerial Conference in Beijing. He said that China and Africa should make concerted efforts to establish “a new international political and economic order”.

Following the formation of FOCAC the Chinese and African countries began to do some serious business. China Africa trade has jumped from US$6.5 billion in 1999 to US$210 billion in 2013. Chinese businesses have been encouraged to invest in Africa as part of the “Go Abroad” policy. The major destinations of Chinese investments in Africa are South Africa, Zambia, Angola, Nigeria, Kenya and Sudan. This has seen the birth of a ‘Resources-for-Infrastructure’ model as seen in Angola and many other African countries.

Africa has benefited from the increase in Foreign Direct Investment (FDI) and new Infrastructure and China has benefited by securing a steady supply of raw materials for its industry and establishing a new market for its products. The China-Africa relationship has shifted from primarily political to economic.

 In his speech at the Julius Nyerere International Convention Centre in Dar es Salaam in 2013, China President Xi said “China will continue strengthening and advancing its relationship with Africa”. In December 2015 he backed his words up at the FOCAC conference which was held in South Africa, who is China’s biggest African trading partner. This marked the first time that this conference was held on the African continent. President Xi announced a $60 billion package for Africa to fund the industrialisation and development of Africa. China has clearly identified Africa as a strategic partner.

The Future

What does the future hold for China Africa relations? We may not know what tomorrow holds but we can have an indication of what is to come based on current developments. China is known as a long term planner; therefore one can safely assume that the moves that China has made in Africa are all part of a long term plan. What is that plan? The answer lies in what China needs.

 It is no secret that China has a large appetite for resources and therefore will continue securing a long term supply of these resources especially energy resources. China’s population will keep growing (0.5%) and the economy will keep growing (estimated to overtake the US economy at some point) so China will continue to further its interests by investing in and trading with Africa for the foreseeable future.

Labour costs in China are increasing. The minimum wage which was about $115 a month in 2006 is about $337 a month in 2015. This has led to a rise in manufacturing costs therefore it is a reality that China plans to locate some of its low end manufacturing processes offshore. Africa is a great option for China largely because of its available resources and also because it provides access to markets in and out of Africa for finished goods.

A Chinese owned factory in Africa can take advantage of The African Growth and Opportunity Act (AGOA) – a United States Trade Act which enhances market access to the US – and get its products into the US market duty free. The proximity to Europe of a country such as Ethiopia is also appealing to the Chinese manufacturing on the continent. It is reasonable to say that China manufacturing in Africa will be a reality in the future.

China will continue to build infrastructure in Africa not out of the goodness of its heart but as a necessity. Poor infrastructure will make it difficult for China to extract resources and to set up factories in Africa. The focus by China on infrastructure development in Africa seems to be the implementation of part of the long term plan. Once the electricity, roads, rail, telecoms etc. are in place, then it will make sense to locate some manufacturing in Africa with access to reasonably priced resources.

What’s in it for Africa? The first thing for Africa is to realise that just as much as Africa needs China for trade and investment, China also needs Africa. The relationship has become predominantly economic and there is interdependence. This means Africa should not see itself as negotiating deals with China from a point of weakness but of strength. Africa is an equal at the negotiating table.

Africa will get infrastructure which will lead to an industrial revolution if Africa takes advantage of this moment. African governments need to set up teams of their best negotiators when deals with China are being done to ensure that there is a genuine win-win. A long term approach is needed when applying the resources for infrastructure model. Africa must know the value of the resources it is exchanging for infrastructure and ensure a fair exchange.

Africa should use the Chinese to build infrastructure in some of the most underdeveloped areas in the same way that China opened up ‘bushes’ in China to FDI and transformed them into manufacturing hubs. This infrastructure will lead to the stimulating of economic growth.

The youth of Africa need to be skilled and prepared for this eventuality. Africa must analyse which skills will be needed and start preparing young people now. The biggest beneficiaries of this China-Africa relationship should be the young people of Africa as the resources that have brought the Chinese to Africa are their inheritance. This relationship must therefore give them jobs, access to opportunity and a better life.

The West will continue to criticise and attack Africa-China relations as it has the potential to create “a new international political and economic order”, which is not in their interest. Africa must not be deterred but must capitalise on this relationship with China to achieve economic independence and improve the lives of her people just as she did in the past to attain political independence.

The Chinese typically take time to build a relationship before getting down to business. They took time to build a relationship with Africa as she fought for political independence and now China is getting down to business and it will ensure that it gets a win. Africa must therefore also get down to business and ensure a win too so that this relationship can be a win-win in the future as it has been in the past. ■

China’s Outward Investment and Economic Cooperation in 2015

In 2015, centering on reform deepening, system innovation, service optimization, environment creation and interests protection, the Ministry of Commerce actively promoted the construction of the “Belt and Road,” steadily carried out international capacity cooperation, effectively implemented the important special projects like the Action Plan of China-Africa Industrialization Partner, the integration of building and operation and the innovation projects of outward economic and trade cooperation zones. MOFCOM also constantly optimized the policies and measures, making China’s outward investment and cooperation maintain a favorable development trend. The outward direct investment maintained a rapid growth of double digit rate, and the goal of a 10% growth in the whole year was more than fulfilled. The construction of outward economic and trade cooperation zones, the infrastructure construction and contract foreign projects presented many highlights, and the number of large scale projects increased obviously, which effectively promoted the transformation and upgrading of China’s economy and the reciprocal and win-win foreign cooperation. The official of the Department of Outward Investment and Economic Cooperation of the Ministry of Commerce pointed out China’s outward investment and cooperation in 2015 mainly had five features: 

China’s Outward investment hit the new record high with a hard-earned growth for 13 consecutive years. In 2015, China’s nonfinancial outward direct investment reached US$ 118.02 billion, hitting a new record high, up 14.7% year on year, realizing a growth of 13 consecutive years with an annual growth rate of 33.6%. During the 12th Five Year Plan, China’s outward direct investment was 2.3 times that of the 11th Five Year. At the end of 2015, the stock of China’s outward direct investment surpassed US$ 1 trillion for the first time. 

Foreign contract projects stepped into a new stage, and franchising projects witnessed prominent highlights. In 2015, the newly signed contract volume of China’s foreign contract projects exceeded US$ 200 billion, reaching US$ 210.07 billion, up 9.5% year on year. In development phases of the foreign contract projects, the annual contract volume took about 30 years to reach US$ 100 billion (reaching US$ 104.56 billion in 2008), but it only took just 7 years to reach US$200 billion. With the increasing in scale of the business constantly and the pattern innovation becoming more vital, the Ministry of Commerce encouraged enterprises to undertake franchising engineering projects (including BOT, BOO and PPP) in recent years,. According to primary statistics, in 2015, 30 franchising projects were newly signed by Chinese enterprises or under construction (operation), covering US$ 10 billion. 

The investment and Cooperation with the countries along the “Belt and Road” went smoothly, and the international capacity cooperation led a rapid growth of business. In 2015, Chinese enterprises conducted direct investment in 49 countries related to “Belt and Road”, with the investment totalling US$ 14.82 billion, up 18.2% year on year. Chinese enterprises undertook 3,987 foreign contract projects in 60 countries related to “Belt and Road”, and the newly signed contract volume reached US$ 92.46 billion, accounting for 44% of the total newly signed contracts of foreign contract projects in the same period. In the same period, Chinese enterprises invested US$ 11.66 billion directly to competitive industries like transportation, electric power and communication, up 80.2% year on year. The outward direct investment of the equipment manufacturing industry was US$ 7.04 billion, up 154.2% year on year. Up to the end of December, 75 cooperation zones were being promoted by Chinese enterprises, half of which were the processing and manufacturing zones closely related to capacity cooperation. The enterprises invested a total amount of US$ 7.05 billion and 1,209 enterprises entered the zones. The total value of output of the cooperation zones were US$ 42.09 billion with the tax of US$ 1.42 billion paid to the host countries, driving part of the capacity of traditional competitive industries like textile, clothing, light industry and household appliances to transfer to the abroad. 

The Investment through M&A covered a wide range and that of local enterprises accounted for about 80% of the total M & A volume. According to the initial statistics, in 2015, the Chinese enterprises conducted 593 overseas merger and acquisition, with the transaction volume reaching US$ 40.1 billion (including overseas financing), covering almost all industries of the national economy. China National Tire & Rubber Corporation purchased about 60% of the shares of Pirelli with 4.6 billion Euro, which was the largest overseas M&A projects of Chinese enterprises in 2015. In terms of the M&A volume, local enterprises accounted for 75.6% of the total. 

Investment countries (regions) were relatively concentrated, and the investment in the U.S. enjoyed a rapid growth. In 2015, China’s outward direct investment was mainly in Hong Kong, Cayman Islands, the United States, Singapore, British Virgin Islands, Netherland and Australia. The investment in the top 10 countries and regions reached US$ 101.63 billion, accounting for 86.1% of the total outward nonfinancial direct investment. Investment in the U.S. reached US$ 8.39 billion, realizing a rapid growth of 60.1%. 

The official of the Department of Outward Investment and Economic Cooperation of the Ministry of Commerce emphasized the rapid development of China’s outward investment and cooperation in 2015 were mainly attributed to the following two factors: 

In one aspect, the domestic and international situations were beneficial to the outward investment and cooperation, and the momentum of the enterprises to go out was strengthened. In 2015, the international economic pattern continued the profound changes, and the countries made efforts to realize the economic recovery. The International reorganization and optimal allocation of resources accelerated. Countries were more willing to carry out economic and trade cooperation with China, and they attached great importance to the investment and cooperation with China. In addition, the Chinese enterprises strengthened transformation and upgrading, and speeded up the “going out”. Outward investment and cooperation stepped into a period of important strategic opportunities. 

The leading role of the “Belt and Road” was prominent. China’s initiation of the “Belt and Road ”gained recognition and response from more and more countries. Their willingness to strengthen investment and cooperation with China were constantly enhanced. In 2015, the direct investment and foreign contract projects of Chinese enterprises with the countries alongside “Belt and Road” witnessed a rapid growth. 

International capacity cooperation was promoted. With the promotion of China’s industrialization, the acceleration of industrialization of the developing countries and the re-industrialization of the developed countries, Chinese economy integrated more closely to the economies of other countries. More and more Chinese capital, technologies and equipments entered into the international market. China’s industrial strength was further shown. In 2015, China’s international capacity cooperation enjoyed a strong growth.

The enterprises were active in transformation and upgrading. China’s tasks of accelerating economic structure adjustment and transforming development modes were more and more arduous. Affected by the cost raise of domestic production factors, the enterprises’ will to go out was stronger. The enterprises speeded up their international operation, and were active in transformation and upgrading through various outward investment and cooperation. Outward investment has transformed from establishing trading companies overseas to actively integrating with the international innovation network, and it is now establishing research and development center overseas or carrying out investment to high-tech and advanced manufacturing industry through merger and acquisition. Foreign contract project has broadened from civil construction to high value added fields like overall project-contracting, project financing, designing consultation and operation maintenance. All of these have become the new engine of driving the development of outward investment and cooperation. 

On the other hand, the overlapping effects of policies came out, and the business environment was constantly optimized. The Ministry of Commerce promoted outward investment facilitation, and implemented the filing-based management. MOFCOM actively built platforms for outward investment and cooperation, and signed agreements with related countries. MOFCOM practically promoted major projects, and was active in constructions with related countries on industrial partnership, outward economic and trade cooperation zones, infrastructure and connectivity. MOFCOM enhanced investment and financing supports, and implemented the policy supports like preferential credit, project financing and export insurance. MOFCOM also optimized the public service platform of “going out”, in order to provide comprehensive services to the enterprises. Besides, MOFCOM strengthened the overseas risks prevention and safeguarded China’s interests overseas. 

The Ministry of Commerce promoted the international capacity cooperation. Together with the National Development and Reform Commission, MOFCOM drafted and issued the Guiding Opinions on Promoting the International Capacity and Equipment manufacturing Cooperation and submitted it to the State Council. MOFCOM put emphasis on the capacity cooperation in the field of electric power, rail transit and park construction, as well as the cooperation with key countries and regions. MOFCOM also promoted the Northeast and Hebei province to carry out equipment manufacturing and international capacity cooperation. 

MOFCOM deepened the management system reform, and implemented the decision of the central government on deepening economic system reform. MOFCOM also constantly promoted the reform on outward investment management system and issued the Notice on Implementing Non-paper Management of Outward Investment Filing and Simplifying the Cancellation Procedures of Outward Investment. This further facilitates the enterprises to handle outward investment filing and cancellation procedures. Besides, MOFCOM issued the Temporary Provisions of the Approving Opinions for the Counselor's Offices to Deal with the Bidding (Bid Negotiation) of Foreign Contract Projects. This to optimizes the database of foreign contract projects. MOFCOM also issued the Examination Method of Outward Economic and Trade Cooperation Zones to strengthen the supports to the construction of the cooperation zones. MOFCOM guided 11 provinces including Anhui and Sichuan to deliver the approval authority of the operation qualifications of foreign labor cooperation to the commercial departments at prefecture-level. The printing of The Certificate of Quality of External Labor Training was delivered to the responsible provincial commercial departments. Besides, MOFCOM also issued some normative documents like the Notice on Furthering the Related Work of Good Management on Foreign Labor Cooperation, the Notice on Standardizing the Management of Dispatched Personnel of Foreign Contract Projects, and the Service Guide Model of Outward Economic and Trade Cooperation Zones. 

MOFCOM strengthened the public service of the government. MOFCOM enhanced the guidance to the enterprises on the environment of foreign countries for conducting outward investment and cooperation, issued the Country (Region) Guidance for Outward Investment and Cooperation (2015), the Statistical Bulletin on China’s Outward Direct Investment in 2014 and the Facilitation Report on Outward Investment and Management 2015, and compiled the Typical Cases of Going Out and the Outward Investment and Management Obstacles Report 2014. All of the above public services have become the authoritative information channel for Chinese enterprises to know about the investment and cooperation environment of other countries. MOFCOM also issued the Statistical Bulletin on China’s Foreign Direct Investment in 2014, optimized the information service system of outward investment and built the public service platform for “going out”. MOFCOM drove the chambers of commerce and associations to establish cooperation relations with the cooperation zones, to help the cooperation zones to attract foreign investment and make full use of the resources of the chambers of commerce and associations. MOFCOM made a good job in the policy training of outward investment and cooperation and built the investment promotion platforms to strengthen publicity and public opinions guidance. 


MOFCOM promoted the practical bilateral cooperation. We formulated the medium and long term development plans for outward investment and cooperation to promote the in-depth development of the economic and trade relations between China and the related countries. We actively participated in the formulating of the international rules, and speeded up the FTZ arrangements. We drove the outward direct investment in the key fields like agriculture and forestry. We carried out the transnational and transnational infrastructure cooperation with Africa, promoted the enterprises to conduct a batch of major overseas projects related to high-speed rail, railway and nuclear power. We also steadily promoted the connectivity projects with surrounding countries. We strengthened the inter-governmental cooperation, promoted the construction of the outward economic and trade cooperation zones, and drove the clustered “going out”. 

MOFCOM strengthened the overseas risks prevention. We strengthened the risk assessment of the countries and the safety precaution, and issued the information of safety precaution. In 2015, MOFCOM released 33 overseas safety risks precautions. We also strengthened the safety management of the Chinese enterprises overseas, and conducted the major inspection of safety production of outward investment and cooperation. MOFCOM participated in 10 major overseas emergent and security events including evacuating the Chinese citizens in Yemen and the terrorist attack in Mali. Together with the related departments, MOFCOM properly handled more than 10 major labor disputes in foreign countries like Angola.

CON ĐƯỜNG ĐƯA VENEZUELA ĐẾN THẢM HỌA RẮC ĐẦY TIỀN CỦA TRUNG QUỐC

Các khoản tiền vay bị chính trị hóa đã làm cho đất nước xã hội chủ nghĩa Nam Mỹ này mắc kẹt dưới những khoản nợ cao như núi của Trung Quốc – nhưng bây giờ một số người lại muốn đăng ký xin được Bắc Kinh “ra tay tế độ”.

Nền kinh tế Venezuela và Trung Quốc dường như chẳng có gì chung. Chính phủ Nicolás Maduro đã cướp bóc công ty dầu khí Petróleos de Venezuela (PDVSA) để chi trả cho cuộc “cách mạng Bolivari”, phong trào xã hội chủ nghĩa được khởi động dưới thời Hugo Chávez. Khi giá dầu giảm, nước này thậm chí không thể tiến hành sửa chữa các giàn khoan hay trả lương cho người lao động để tiếp tục có thu nhập, và chính phủ hiện đang đối mặt với cuộc nổi dậy của quần chúng. Trong khi đó, cách nửa vòng trái đất, các trung tâm mua sắm của Trung Quốc sáng rực ánh đèn, trái ngược hẳn với những quầy hàng trống rỗng của Venezuela.

Nhưng, tình trạng đổ nát của Venezuela liên quan nhiều tới Trung Quốc hơn người ta tưởng – đặc biệt là với kế hoạch khuếch trương ảnh hưởng trên toàn cầu của Trung Quốc thông qua nền ngoại giao tài chính của Chủ tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình. Sự sụp đổ của Venezuela là bài học thực tế về giá quá đắt mà các đối tác với Trung Quốc – cũng như chính Trung Quốc cần phải học.

Trong vài năm, sau khi Chavez nắm được quyền lực vào năm 1999, Trung Quốc – coi nhà lãnh đạo mới là này đồng minh về ý thức hệ – bắt đầu cho Venezuela vay nhiều hơn. Đến năm 2006, các khoản nợ của chế độ Chavez đã làm người ta lo ngại – Chủ tịch Ngân hàng Thế giới, Paul Wolfowitz, khi nói đến Venezuela, đã nhận xét rằng “có nguy cơ thực sự khi chứng kiến các quốc gia được hưởng lợi từ việc cắt giảm nợ lại bị nợ thêm một lần nữa”.

Về mặt chính thức, những món tiền vay từ Bắc Kinh không kèm theo những điều kiện phi tài chính. Thực tế thì tế nhị hơn. Không ai nghi ngờ việc Bắc Kinh ít quan tâm tới những thứ như nhân quyền, bảo vệ môi trường và chống tham nhũng khi họ làm việc ở nước ngoài. Cho đến thời gian gần đây, thậm chí việc đưa cờ tới vị trí có giá trị địa chính trị cũng không phải là vấn đề quan trọng đối với các nhà kỹ trị Trung Quốc.

Nhưng người ta tập trung chú ý vào lợi ích của Trung Quốc. Từ năm 2.000, động cơ thúc đẩy các khoản đầu tư và cho vay của Trung Quốc đã là mở ra những thị trường xuất khẩu mới và đảm bảo việc tiếp cận với các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Lợi ích của Trung Quốc trong việc lôi kéo bạn bè ở Tây bán cầu trong khi vẫn đảm bảo được việc tiếp cận với nguồn dầu khí trùng hợp với sự quan tâm của Venezuela đối với việc đa dạng hóa khách hàng, chứ không chỉ tập trung vào Mỹ như trước. Nhưng quyền lợi trùng hợp không có nghĩa là Trung Quốc giảm một phần lãi suất cho vay. Trung Quốc cho Venezuela với giá cắt cổ. Hiện nay, Trung Quốc không chịu đàm phán lại những khoản nợ đó, ngay cả khi nền kinh tế và ngành dầu khí của quốc gia Nam Mỹ này đã sụp đổ.

Từ năm 2007 đến năm 2014, Trung Quốc cho Venezuela vay 63 tỷ USD – 53% tất cả các khoản vay mà Bắc Kinh dành cho khu vực Mỹ Latin trong giai đọan này. Sự hào phóng đi kèm theo một cái bẫy; để đảm bảo việc trả nợ, Bắc Kinh khăng khăng đòi trả bằng dầu hỏa. Hầu hết các khoản vay được thỏa thuận khi giá dầu ở mức hơn 100 USD/thùng, như đã từng xảy ra trong giai đọan 2007 – 2014, và dường như cả hai bên đều được lợi. Tuy nhiên, tháng 1 năm 2016, giá dầu giảm xuống còn 30 USD/thùng, làm cho khoản nợ của Venezuela trở thành quá lớn. Để trả nợ cho Bắc Kinh, nếu theo thỏa thuận truớc đây, Venezuela phải chuyển một thùng thì nay phải chuyển hai thùng.

Nếu Venezuela sụp đổ và Maduro ra đi không kèn không trống thì Trung Quốc sẽ gặp rủi ro lớn về ngoại giao và tài chính. Các nhà chính trị đối lập nhận thức rõ rằng Trung Quốc đang chống lưng cho chế độ Maduro. Chính phủ Venezuela mới có thể từ chối thẳng thừng việc thực hiện nghĩa vụ do chế độ Maduro để lại và quay sang Washington để tìm sự giúp đỡ. Điều đó có thể làm cho Trung Quốc lúng túng, cả về kinh tế lẫn chính trị. Trong quá khứ, Trung Quốc từng ủng hộ mạnh mẽ quyền không trả nợ – nếu đấy là nợ các nước phương Tây.

Nhưng việc Venezuela vỡ nợ có thể gây ra những hậu quả không chỉ đối với Caracas và Bắc Kinh. Là một phần của sáng kiến Một Vành Đai, Một Con Đường (BRI), Trung Quốc đang có kế hoạch mở rộng cách làm với Venezuela sang nhiều nước trên thế giới. Lợi dụng sức mạnh tài chính và chuyên môn trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng, Trung Quốc đã nhìn thấy cơ hội để đẩy mạnh ảnh hưởng, lôi kéo bạn bè và đồng thời vẫn bảo vệ được tài sản.

Việc Mỹ, dưới thời Donald Trump, rút khỏi vai trò lãnh đạo lịch sử đã tạo điều kiện cho Trung Quốc trong việc thúc đẩy tầm nhìn địa chiến lược vĩ đại này, đặc biệt là sau khi chính quyền Barack Obama không theo đuổi đến cùng việc “xoay trục sang châu Á”. Nhiều nước châu Á đang nói thầm, và một số nói công khai, về việc muốn Mỹ can dự nhiều hơn vào khu vực này chứ không lặng lẽ đầu hàng trước ưu thế của Bắc Kinh. Nhưng nếu phải lựa chọn là thỏa thuận đầy rủi ro với Bắc Kinh hay không có thỏa thuận nào với phương Tây, nhiều người đã cho thấy rằng họ sẽ chọn Bắc Kinh.

Venezuela sụp đổ là do chế độ độc tài xấu xa thi hành những chính sách kinh tế đầy tai họa, lại được mạnh thường trợ giúp bằng những khỏan tín dụng gần như vô giới hạn. Hỗn hợp độc hại này cũng hiện diện tại nhiều quốc gia đang nhận những khoản vay lớn của qua dự án Một Vành Đai, Một Con Đường (BRI) của Trung Quốc. Lo lắng về sự trì trệ của nền kinh tế, các nhà độc tài trên khắp thế giới tìm cách thúc đẩy tăng trưởng bằng những khoản vay của Trung Quốc nhằm tài trợ cho các dự án tốn kém nhưng không có hiệu quả, bất chấp những hậu quả trong dài hạn.

Trong khi Trung Quốc có thể khẳng định rằng các quyết định đầu tư của họ là hòan tòan mang tính thương mại, thì lịch sử của nước này với Venezuela lại khẳng định ngược lại. Điều đó đã được xác nhận bởi những vấn đề xuất hiện trong các dự án liên quan đến BRI. Trong khoảng thời gian ngắn, từ năm 2016, chúng ta đã chứng kiến những vấn đề nợ nần lớn từ các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của Trung Quốc ở Sri Lanka và Pakistan. Trung Quốc đã đàm phán để đổi khoản nợ của mình lấy hợp đồng thuê 99 năm trong dự án xây dựng cảng ở Sri Lanka cùng với khu vực kinh doanh xung quanh hải cảng này. Trung Quốc đã cấp những khoản tài trợ khẩn cấp cho Pakistan trong năm vừa qua, nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng tiền tệ có khả năng xảy ra, nhưng vẫn có kế hoạch đầu tư 52 tỷ USD trong vài năm tới vào các dự án cơ sở hạ tầng của nước này.

Bắc Kinh thích trích dẫn Kế hoạch Marshall khi nói về BRI, nhưng việc làm của họ thì gian xảo và vị kỉ hơn. Chương trình BRI không cung cấp những khoản vay ưu đãi hay viện trợ quốc tế, mà dựa trên lãi suất trên thương trường, các khoản cho vay có lãi suất cao. Sau đó, các nước vay vốn phải sử dụng các công ty, đầu vào và công nhân Trung Quốc để xây dựng đường sắt và cảng ở nước của họ. Trung Quốc cho vay không phải vì có tầm nhìn dài hạn về trật tự thế giới hoàn hảo hơn như những người ủng hộ họ thích tuyên bố, mà do những tính toán về tài chính: Họ cần giữ cho các công ty đã bị nợ lút đầu lút cổ tiếp tục sống và người lao động của họ có việc làm.

Trung Quốc sẽ phải trả giá đắt. Hiện đã có các báo cáo nói rằng các quan chức Trung Quốc tin là sẽ bị thua lỗ đáng kể từ các khoản đã cho các nước Nam Á và Trung Á vay – những nước này có thể không trả được. Xem xét trường hợp Sri Lanka, nước này không trả nổi khoản vay trị giá 2 tỷ USD của Trung Quốc, nhưng sau đó lại được Bắc Kinh cho vay thêm khoản tiền 32 tỷ USD để tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng. Cũng có những lý do chính đáng để tin rằng Pakistan sẽ không thể hấp thụ được các khoản đầu tư lớn của Trung Quốc mà không gây ra lạm phát, và do đó, làm xói mòn khả năng trả nợ.

Theo các tuyên bố chính thức, Trong 10 đến 15 năm tới, Trung Quốc có kế hoạch đầu tư 5 ngàn tỷ USD vào dự án BRI. Nếu số tiền này được vật chất hóa trên thực tế, thì đây là khoản tiền rất lớn, ngay cả đối với Trung Quốc, dù là tính theo giá trị tuyệt đối hay trong tương quan với GDP thì cũng thế. Điều đó có nghĩa là, ngay cả việc mất khả năng thanh tóan những khoản nợ tương đối nhỏ cũng có thể gây ra những thiệt hại to lớn, cả về kinh tế lẫn chính trị.

Cho vay những khoản tiền lớn có tính phá hoại, làm cho các nước đang phát triển lâm vào tình trạng đổ nát là cách tốt nhất để Trung Quốc đánh mất sự tín nhiệm trên toàn thế giới. Ở Sri Lanka đã xảy ra nhiều cuộc biểu tình và bạo loạn về những khoản nợ của Trung Quốc. Trong khi đó, Bắc Kinh dựa vào phe đối lập Venezuela để không bị nước này xù nợ. Tất cả những việc này là giá đắt đối với uy tín của Trung Quốc. Chứng kiến những hậu quả của những khoản vay của Bắc Kinh đối với Venezuela, Sri Lanka và Pakistan, những con nợ tiềm tàng khác dường như đã không còn nhiệt tình vay Bắc Kinh nữa – hay chí ít cũng nhận thức rõ hơn về những rủi ro có thể gặp.

Các dự án vay quy mô lớn mà không tập trung vào khả năng sống sót về mặt kinh tế của dự án và khả năng trả nợ của bên vay, hầu như không phải là cơ sở vững chắc nhất cho nền ngoại giao tài chính mà Trung Quốc đang tìm cách thực hiện. Trong trường hợp tốt nhất, nó sẽ dẫn đến nghi ngờ và căng thẳng giữa chủ nợ và con nợ. Trong trường hợp xấu nhất, nó sẽ cho thấy sự tàn phá về mặt tài chính đối với những nước đang oằn lưng duới gánh nặng nợ nần mà họ không thể trả được bằng ngoại tệ mà chính họ cũng không có. Nếu việc cho vay của Trung Quốc không trở nên thông minh hơn, nước này có thể phát hiện ra rằng chẳng còn ai quan tâm tới số tiền mà họ có thể cung cấp.

Tác giả: Christopher Balding hiện là phó giáo sư về kinh doanh và kinh tế học tại trường HSBC Business School ở Thâm Quyến và là tác giả cuốn Sovereign Wealth Funds: The New Intersection of Money and Power.

Monday, June 26, 2017

Outward Investment and Economic Cooperation in 2016

In 2016, Chinese investors made a direct non-financial investment of RMB1.12992 trillion (equivalent to US$170.11 billion, up 44.1% year on year) in 7,961 enterprises overseas over 164 countries and regions。 In December, the direct outward investment amounted to RMB55.8 billion (equivalent to US$8.41billion, down 39.4% year on year). The revenue of contracted projects overseas in 2016 totaled RMB1.05892 trillion (equivalent to US$159.42 billion, up 3.5% year on year) and the newly-signed contract value reached RMB1.62079 trillion(equivalent to US$244.01 billion, up 16.2% year on year). By the end of 2016, the number of laborers dispatched overseas amounted to 970,000, down 5.6% year on year.

Official from the Department of Outward Investment and Economic Cooperation pointed out that China’s outward investment and cooperation in 2016 took on the following characteristics:

1. The development of outward investment was sound and orderly and cooperation with countries along the “Belt and Road” became the highlight.. In 2016, Chinese enterprises made a direct investment of US$14.53 billion in countries along the “Belt and Road”; the newly-signed contract value for contracted project in countries along the “Belt and Road” amounted to US$126.03 billion, taking up 51.6% of the newly-signed contract value for contracted project overseas, with a turnover of US$75.97 billion, taking up 47.7% of the total over the same period. By the end of 2016, the number of cooperation zones that have begun to take shape established by Chinese enterprises in countries along the “Belt and Road” reached 56, with a total investment of US$18.55 billion. 1,082 enterprises entered in cooperation zones with a total value of US$50.69 billion, the tax paid to the host country amounted to US$1.07 billion, creating 177,000 jobs for local people.

2. Industrial structure for outward investment was further optimized and real economy and emerging industries won more attention. In 2016, Chinese investment in manufacturing, information transit, software and information technology industry, and scientific research and technical service sector was US$31.06 billion, US$20.36 billion and US$4.95 billion respectively. Among these, the percentage that investment in manufacturing took up among China’s total outward investment has risen from 12.1% in 2015 to 18.3%; the percentage that investment in information transit, software and information technology industry took up rose to 12.0% from 4.9% in 2015.

3. M&A’s role began to stand out and to support structural adjustment while transformation and upgrading became hotspots. In 2016, Chinese business had a total of 742 M&A projects overseas, with an actual transaction value of US$107.2 billion, involving 18 industries over 73 countries and regions. Among these, the number of M&A in manufacturing and information transit, software and information technology industry reached 197 and 109 respectively, taking up 26.6% and 14.7% of the total respectively. A batch of representative projects such as Haier Group’s full control of the home appliance business of GE Company has played a positive role in stepping up China’s industrial transformation and upgrading and the layout of global value chain.

4. Local business played a leading role in outward investment while provinces and cities along the Yangtze River Economic Zone became active. In 2016, outward investment from local business registered US$148.72 billion, taking up 87.4% of the total, increasing from 66.7% in 2015. Among these, those from Yangtze River Economic Zone amounted to US$60.46 billion, taking up 35.5% of the total national direct investment overseas. That from Shanghai, Zhejiang province and Jiangsu province stood at US$25.13 billion, US$13.16 billion and US$10.94 billion respectively, ranking the first, fifth and seventh on the list of outward investment by provinces and cities.

5. Newly-signed contracts for contracted projects with large volume increased, remarkably pushing ahead exports. In 2016, the number of contracts each with a newly-signed contract value above US$50 million reached 815, with an increase of 91 year on year. The combined contract value amounted to US$206.69 billion, taking up 84.7% of the total value of newly-signed contracts. A batch of international capacity cooperation and infrastructure connectivity projects like Ethiopia-Djibouti railway and China-Pakistan Economic Corridor were successfully carried out. In 2016, China’s contracted projects overseas led to a total of US$13.3 billion exports of equipment materials.


Friday, June 9, 2017

LIBYA HỔN LOẠN VÀ HOANG TÀN - KẾT QUẢ DÂN CHỦ MÀ PHƯƠNG TÂY GIEO RẮC

The Guardian ngày 30/1/2017 đưa tin, trong báo cáo gửi tới Bộ Ngoại giao Đức, Đại sứ quán Đức tại Niger đã đánh giá điều kiện sống của người di cư và người tị nạn ở Libya là vô cùng tồi tệ, trong đó các vụ hành quyết, tra tấn và lạm dụng nhân quyền có hệ thống diễn ra thường xuyên trong các trại tị nạn ở đất nước Bắc Phi này. 

"Hàng loạt những vụ hành quyết người di cư đã được thực hiện, hoặc nhẹ hơn là tra tấn, hãm hiếp, hối lộ và lưu đày đến sa mạc diễn ra hàng ngày", báo cáo ghi rõ. Cơ quan ngoại giao Đức đưa ra báo cáo trong bối cảnh các nhà lãnh đạo EU đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh tại Malta để tìm cách giảm áp lực cho Italia bởi người di cư châu Phi vượt Địa Trung Hải tràn vào nước này. 

Có lẽ không ai có thể tưởng tượng nổi một xã hội Libya thời hậu Gaddafi lại hỗn loạn và mất phương hướng như hiện nay. Đã gần 6 năm trôi qua, kể từ khi nổ ra cuộc nội chiến, rồi chế độ của Tổng thống Muammar Gaddafi bị lật đổ, đất nước và người dân Libya vẫn chưa thể định hình được một chế độ chính trị cho mình. Cho đến nay, quốc gia Châu Phi này vẫn bị xâu xé bởi các phe phái, bộ tộc, xã hội Libya thì bất ổn và đầy bạo lực. 

Cùng với đó là sự hoành hành của lực lượng khủng bố, từ đó khiến cho sự tồn vong của đất nước Libya luôn bị đe doạ. Cho đến giờ phút này, không ai có thể hiểu được mục đích thực sự của việc NATO và các lực lượng nổi dậy tại Libya lật đổ chế độ Gaddafi là gì? 


Nhận xét: Những kẻ lật đổ chế độ Gaddafi là những kẻ thái nhân cách, và một đặc điểm chính của chúng là bột phát và không nghĩ đến hậu quả của những gì chúng làm. 

Lật đổ một chế độ chỉ để đánh đổi cho một giấc mơ hoang 

Vì bất bình với cách điều hành và quản lý đất nước của Gaddafi, một số bộ tộc ở miền Nam Libya đã nổi dậy chống lại chính quyền trung ương, gây ra những cuộc xung đột vũ trang, rồi dẫn đến một cuộc nội chiến. Họ hy vọng rằng sau khi lật đổ được chế độ Gaddafi thì quyền lợi của cá nhân họ, của bộ tộc họ sẽ được bảo đảm bình đẳng trong một đất nước tự do. 

Còn với các nước phương Tây, vốn đã không ưa gì Gaddafi khi xem ông ta như là một "lãnh chúa Châu Phi", vì vậy khi thấy Gaddafi đàn áp lực lượng nổi dậy, NATO đã nhanh chóng hành động lật đổ Gaddafi để dựng lên một chính quyền dễ thao túng hơn. Phương Tây hy vọng sẽ tạo dựng được ở Libya một chế độ dân chủ thời hậu Gaddafi. 

Trước sự sức mạnh của cả hai lực lượng "nội công, ngoại kích", chế độ Gaddafi nhanh chóng sụp đổ và chính thức khép lại một triều đại bằng cái chết của Đại tá Gaddafi vào một buổi chiều buồn, cuối tháng 10/2011, tại thị trấn Sirte. 

BBC ngày 6/12/2015 đã viết : Khi Muammar Gaddafi bị lật đổ, đã có những cảnh hân hoan tại đất nước Libya. Tuy nhiên, sự mừng vui ấy chỉ diễn ra trong vòng chưa đầy một tháng, khi dư âm của hào khí chiến thắng qua đi, cuộc sống thiếu thốn ập đến mà không biết dựa vào đâu, chờ đợi ai và sẽ có được cái gì, người dân Libya mới giật mình khi nghĩ về quá khứ. 

Với các thành viên NATO đã ném bom vào các căn cứ quân sự của chế độ Gaddafi để hỗ trợ cho phe nổi dậy ở Libya, thì đã phải thất vọng khi đặt ra hàng loạt những câu hỏi mà không thể có câu trả lời : Tại sao Libya lại hỗn loạn như vậy? Ai đang kiểm soát Libya? 

Và trong khi đi tìm câu trả lời cho tình trạng bất ổn tại Libya, phương Tây phải trả giá bằng cái chết của Đại sứ Mỹ tại Libya Ohn Christopher Stevens, khi Đại sự quán Mỹ ở Benghazi, Libya bị tấn công bởi các chiến binh Hồi giáo vào ngày 11/12/2012, theo Wall Street Journal. 


Nhận xét: Có bằng chứng rằng cuộc tấn công này được tổ chức bởi những kẻ đứng sau phiến quân Hồi giáo bởi vì đại sứ Stevens đã biết quá nhiều và không sẵn lòng "hợp tác". 

Cay đắng là Mỹ không thể có hành động trừng phạt nào với Libya trong tình huống này bởi không biết trừng phạt ai trong một đất nước gần như không có chủ và phương Tây là tác nhân quan trọng góp phần tạo nên sự vô chủ ấy. Hiện nay tại Libya có hai chính phủ đối lập, một chính phủ đóng tại thủ đô Tripoli và một chính phủ đóng đô tại thành phố cảng Tobruk. 

Với kết cục cay đắng cho cả người trong cuộc - lực lượng nổi dậy chống lại chế độ Gaddafi - và người trợ giúp - lực lượng NATO, có thể thấy rằng kỳ vọng sau khi lật đổ Gaddafi và chế độ của ông ta, sẽ xây dựng một chế độ tốt hơn tại Libya chỉ là một giấc mơ hoang với nhiều cơn ác mộng. 

Hậu quả của việc chà đạp chủ quyền quốc gia, lợi ích dân tộc và lời nguyền Gaddafi 

Khi lực lượng nổi dậy tại Libya lựa chọn giải quyết xung đột bằng vũ lực, đối đầu với quân đội của nhà nước Libya lúc đó, với sự trợ giúp bằng bom đạn của NATO, khi đó lực lượng nổi dậy đã xem lợi ích của cá nhân, phe phái lớn hơn lợi ích của toàn dân tộc Libya. Vì vậy, đến giờ này họ vẫn không thể làm chủ được tình hình dù chế độ Gaddafi đã bị xóa xổ. 

Khi NATO ném bom vào lực lượng của chế độ Gaddafi với mong muốn giúp cho lực lượng nổi dậy nhanh chóng chiến thắng cả trên chiến trường và chính trường Libya, lúc đó chủ quyền quốc gia của Libya đã bị họ tước bỏ - vì chế độ của Gaddafi là chế độ hợp hiến duy nhất tại Libya lúc bấy giờ - và lợi ích của dân tộc Libya thì bị họ bỏ quên. 

Chính vì vậy, cho đến bây giờ phương Tây không thể nắm được bất cứ cái gì trong một đất nước Libya hỗn độn, chứ nói gì đến việc định hình một chế độ theo ý muốn của họ. 

Có thể thấy rằng, cả hai lực lượng quyết định chấm dứt sự tồn tại chế độ của Gaddafi đều không xuất phát từ ý nguyện của người dân Libya là mong muốn đất nước Libya phát triển, xã hội Libya ổn định. Người ta nêu cao khẩu hiệu vì nhân dân Libya nhưng lại không mang đến một nền hòa bình cho đất nước Libya, vậy thì làm sao tạo điều kiện cho người dân Libya được sống tự do, làm sao nuôi dưỡng cho xã hội Libya một nền dân chủ? 

Đối mặt với cuộc sống thiếu thốn và xã hội bất ổn, cái nghèo luôn đeo đuổi và cái chết luôn rình rập, người dân Libya thất vọng và bế tắc. Một số người có tư tưởng cực đoan đã chọn bạo lực làm lẽ sống và súng đạn làm phương tiện kiếm sống, từ đó họ trở thành những kẻ khủng bố đang hoành hành trên đất nước họ và cả ở các nơi khác trên thế giới. 

Đối với những người không thể tự đổi thay thì đành phải chờ đợi sự đổi từ vòng xoay số phận. Và trong tâm trạng khắc khoải họ hoài niệm về cái xã hội được "cai trị bằng chế độ độc tài Gaddafi". Ông Karim Mohamed, một thợ may nói với BBC rằng, ở Libya trước đây mọi người đều có công việc và có tiền. Ở Mỹ có người ngủ dưới gầm cầu, nhưng ở Libya thời Gaddafi không có điều ấy. 

Đối với những người dân Libya không thể sống với hoài niệm và cũng không thể gia nhập lực lượng khủng bố, rồi chĩa súng vào đồng loại, thì họ quyết định rời bỏ quê hương để đì tìm miền đất hứa nơi phương trời xa với một hy vọng mong manh cho sự đổi đời trong một hành trình gian nan và đầy nguy hiểm. 

BBC dẫn lời Mustafa Abdel Momin, một công nhân xây dựng : "Sau khi Gaddafi bị lật đổ, chúng tôi có đầy đủ các cuộc khủng hoảng. Tỷ lệ thanh niên thất nghiệp cao ngất trời và không có gì cho chúng tôi làm. Hoặc là chúng tôi kết thúc bằng một cuộc sống phạm pháp vì đó là cách duy nhất để kiếm tiền, hay là chúng tôi cố gắng đến châu Âu để kiếm sống". 

Và thực tế đó đã góp phần tạo nên làn sóng người di cư châu Phi tràn vào châu Âu, tạo nên vấn nạn dân nhập cư, đe doạ bất ổn chính trị - xã hội tại nhiều nước thành viên EU. Chỉ tính riêng năm 2016 đã có 181.000 người vượt biển từ Libya tới Italia, tạo ra áp lực khủng khiếp với chính quyền nước này và ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống của người dân đất nước hình chiếc ủng. 

Rõ ràng, cuộc xung đột giữa chế độ Gaddafi với các lực lượng nổi dậy tại Libya không hề được giải quyết như người ta mong muốn, sau khi thực hiện việc xóa sổ chế độ ấy một cách tàn bạo. Cuộc xung đột xã hội ở Libya còn kéo dài và sâu sắc hơn khi có quá nhiều lực lượng, phe phái xâu xé đất nước Libya, đưa người dân vào thảm cảnh mà quyền sống của họ có thể bị tước bỏ bất cứ lúc nào bởi luật pháp dường như không còn là công cụ quản lý xã hội. 

Theo BBC cho biết, trước khi bị lật đổ, ông Gaddafi đã chính thức cảnh báo Liên minh châu Âu (EU) rằng nếu NATO lật đổ chế độ của ông ta thì sẽ có rất nhiều người di cư đến châu Âu, gây ra sự hỗn loạn và bất ổn cho EU. Với thực tế vấn nạn dân nhập cư hiện nay, có lẽ lời nguyền đó của Gaddafi đã và đang ứng nghiệm với EU.

KHỦNG HOẢNG QATAR 6/2017

Tính đến ngày 7-6-2017, đã có 8 nước đột ngột tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nhà nước Qatar gồm Ai Cập, Arabia Saudi, Bahrain, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Yemen (chính quyền của tổng thống Ali Abdullah Saleh), Libya (Hội đồng chuyển tiếp quốc gia) và 2 quốc gia không thuộc vùng Vịnh là Maldive (ở giữa Ấn Độ Dương) và Mauritania (Tây Phi). Sự việc đã làm dậy sóng dư luận vì biến cố này xảy ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thăm một số quốc gia vùng Vịnh và dự phiên họp thường kỳ của Hội đồng Hợp tác các nước Arab vùng Vịnh. Cuộc khủng hoảng ngoại giao lớn chưa từng có ở vùng Vịnh kể từ năm 1991 đến nay đã buộc các nhà nghiên cứu chính trị quốc tế phải tìm hiểu nguyên nhân đích thực của nó. 

1- Vài nét về Qatar: 

Qatar là một quốc gia Hồi giáo phát triển ở vùng Vịnh, Lãnh thổ Qatar nằm trên một bán đảo nhô ra vịnh Persis, có diện tích 11.437 km vuông, dân số khoảng 2.500.000 người nhưng chỉ có 313.000 dân bản địa (khoảng 12,1% dân số), còn lại là ngoại kiều. Hầu hết diện tích lãnh thổ là sa mạc cát và sỏi. Qatar có nền kinh tế chủ yếu dựa vào khai thác và chế biến dầu mỏ, khí đốt. Qatar có trữ lượng dầu mỏ khoảng 25 tỷ thùng, đứng thứ 14 trên thế giới và thứ 6 trong số các quốc gia vùng Vịnh; sản lượng khai thác khoảng trên 1,6 triệu thùng/ngày, đứng thứ 18 trên thế giới. Các mỏ khí thiên nhiên của Qatar có trữ lượng ước khoảng 7.000 tỷ km khối, chiếm khoảng 13% trữ lượng khí thiện nhiên toàn cầu. Qatar cũng là một trong 10 quốc gia giữ vị trí hàng đầu thế giới về khí hóa lỏng với sản lượng khoảng 10 tỷ mét khối/năm. Nhờ nền kinh tế dầu khí, Qatar là nước giàu nhất thế giới xét theo thu nhập bình quân. Năm 2016, GDP danh nghĩa/người của Qatar đạt 68.940 USD/người (thứ 4 thế giới) nhưng nếu tính theo sức mua tương đương (PPP) thì đạt 145.894 USD/người (thứ 1 thế giới). 

Về chính trị, Qatar là quốc gia quân chủ lập hiến Hồi giáo với người đứng đầu nhà nước là Tiểu vương (Emir) của gia tộc Al Thani truyền nối theo thể thức thế tập. Tiểu vương nắm độc quyền bổ nhiệm và bãi nhiệm Thủ tướng cùng các thành viên nội các, tức thành viên của Hội đồng Bộ trưởng. Hội đồng Bộ trưởng có quyền đề xuất ban hành luật. Dự thảo luật và sắc lệnh do Hội đồng Bộ trưởng đề xuất được chuyển cho Hội đồng Cố vấn (Majilis Al Shura) để thảo luận và sau đó chúng được trình lên Tiểu vương để phê chuẩn. Các thành viên của Hội đồng Cố vấn cũng đều do Tiểu vương bổ nhiệm. Pháp luật Qatar không cho phép thành lập các đảng phái chính trị hoặc các đoàn thể xã hội. 

Về tôn giáo, khoảng 78% dân Qatar bản địa theo Hồi giáo dòng Sunni Wahhabi, dòng Hồi giáo cực đoan nhất từng một thời cai trị Arabia Saudi. Chỉ có 21% thao dòng Hồi giáo Shiite. Tuy nhiên, do chính sách nhập cư để phục vụ cho phát triển kinh tế nên hiện trạng dân tộc ở Qatar rất đa dạng. Ở Qatar có 12,1% dân số là người bản địa, 25% dân số gốc Ấn Độ; 10,7% dân số gốc Bangladesh; 5,6% dân số gốc Sri Lanka; 4,8% dân số gốc Pakistan ; còn lại 52, 5% là người gốc các dân tộc khác (Philippines, Ai Cập, Nepal, Trung Quốc...). Tình trang đa dân tộc dẫn đến tình trạng đa tôn giáo ở Qatar, gồm 67,7% dân số theo Hồi giáo, 13,8% theo Cơ Đốc giáo, 13,8% theo Ấn Độ giáo và 3,1% theo Phật giáo. Những tín đồ tôn giáo khác hoặc không theo tôn giáo nào chiếm 1,6% còn lại. 

Tuy là quốc gia nhỏ nhưng Qatar là một thế lực đáng kể trong thế giới Arab. Nước này được xác định là cường quốc khu vực bậc trung, đã ủng hộ một số tổ chức nổi loạn trong "Mùa xuân Ả Rập" ở một số nước về tài chính cũng như thông qua tổ chức truyền thông toàn cầu Al Jazeera của chính Qatar. Qatar là một thành viên sáng của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đồng thời là thành viên sáng lập của Tổ chức Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Qatar cũng là một thành viên của Liên đoàn Arap. 

Về quan hệ quốc tế, Qatar có quan hệ song phương với nhiều cường quốc. Qatar là một đầu cầu quan trọng thứ hai của Mỹ ở Trung Đông sau Arabia Saudi. Tại Qatar có các căn cứ không quân Al Udeid của Mỹ và Anh, là trung tâm của toàn bộ hoạt động hàng không của Mỹ và Anh tại vùng Vịnh Persis. Qatar đã ký hiệp ước phòng thủ chung với Pháp năm 1994, với Mỹ năm 2003 và với Anh năm 2005. Thủ đô Doha của Qatar là nơi đặt sở chỉ huy liên quân chống Iraq trong cuộc Chiến tranh vùng Vịnh năm 2003. 

Vậy, điều gì đã làm cho một số quốc gia vùng Vịnh quay lưng lại với Qatar ? 

2- Quan hệ đa phương của Qatar và sự xích mích với các láng giềng 

Trong số các nước Hồi giáo ở vùng Vịnh theo dòng Sunni, Qatar là nước duy nhất dám "cả gan" ký một thoả thuận hợp tác phòng thủ với Iran vào năm 2010 sau khi hai nước này có được thỏa ước chia sẻ quyền khai thác một mỏ khí đốt lớn vào bậc nhất thế giới ở Vịnh Persis. Qatar cũng thường xuyên duy trì quan hệ ngoại giao với Iran thông qua sứ quán của của hai nước tại Doha và Tehran. Đây là điều mà các nước Hồi giáo theo dòng Sunni như Arabia Saudi, Bahhrain, UAE không thể tha thứ cho Qatar. 

Đối với Ai Cập, Bahrain và UAE, Qatar công khai ủng hộ "Tổ chức Anh em Hồi giáo", phong trào Hồi giáo lâu đời nhất, có ảnh hưởng nhất trong thế giới Arap và là tổ chức chính trị đối lập lớn mạnh nhất tại nhiều quốc gia Arab, trong dó có các quốc gia kể trên. Người của tổ chức "Anh em Hồi giáo" từng tổ chức ám sát thủ tướng Ai Cập Mahmoud an-Nukrashi Pasha. 

Đối với Syria, Qatar tài trợ cho các nhóm đối lập cực đoan có vũ trang bao gồm Mặt trận Al-Nusra và liên minh Ahrar Ash-Sham. Qatar cũng ủng hộ Hamas, cánh vũ trang của Tổ chức Giải phóng Palestin (PLO). Cả hai tổ chức "Anh em Hồi giáo" và "Hamas" đều bị cấm hoạt động ở Ai Cập và một số nước khác. Sự ủng hộ của Qatar đối với Hamas đã dẫn đến sự chỉ trích Qatar của Israel, Mỹ, Ai Cập và Arabia buộc tội Qatar phá hoại ổn định khu vực bằng cách ủng hộ Hamas. 

Đối với Yemen, Qatar hỗ trợ cho quân Houthy đối đầu với chính phủ bù nhìn của tổng thống lâm thời thân Arabia Saudi Abd Rabbuh Mansur Hadi, đòi khôi phục chính quyền hợp pháp hợp hiến của tổng thống Ali Abdullah Salleh. Đối với Ai Cập, Qatar công khai ủng hộ tổng thống dân cử Mohamed Morsi của Ai Cập thông qua ngoại giao và mạng lưới truyền thông Al Jazeera trước khi ông ta bị hạ bệ trong cuộc đảo chính do tướng Abdel Fattah Al-Sisi chỉ huy. Qatar còn cho phép lực lượng Taliban vốn đối địch với Mỹ và phương Tây ở Afghanistan mở Văn phòng chính trị tại Doha. 

Đến khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thăm các nước đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh và dự một phiên hợp của Tổ chức hợp tác vùng Vịnh thì mâu thuẫn giữa Qatar và Arabia Saudi đã được đẩy len một nấc thang căng thẳng rất nghiêm trọng. Trước khi phiên họp đang diễn ra thì hãng truyền thông Al Jazeera đã cho phát đi một bài bình luận có nội dung được cho là của Tiểu vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani chỉ trích tâm lý chống Iran đang gia tăng trong khu vực. Ngay sau đó, Doha đã phủ nhận thong tin trên và thông báo rằng tin tặc đã tấn công trang mạng của hãng thông tấn Al-Jareeza và đưa ra thông tin sai lệnh. 

Căng thẳng tiếp tục gia tăng trong Hội nghị cấp cao giữa Mỹ và các nước Hồi giáo khi Hãng thông tấn Nhà nước Qatar đã công bố bài phát biểu nhân danh đại diện thủ lĩnh Hồi giáo của nước này, nhiệt liệt tán thành việc xây dựng quan hệ với Iran, trái ngược hoàn toàn với quan điểm của Arabia Saudi và nhiều nước trong khu vực. Và cuối cùng, "giọt nước tràn ly" chính là những tuyên bố và cam kết của Tiểu vương Al Thani về sự gần gũi với Iran khi ông này có cuộc điện đàm chúc mừng Tổng thống tái cử Iran Hassan Rouhani ngày 27-5-2017. Trong cuộc điện đàm đó, Tiểu vương Al Thani đã ca ngợi mối quan hệ lịch sử và sâu sắc giữa Doha với Tehran, đồng thời bày tỏ mong muốn mối quan hệ hai nước ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn. Đối với Riyadh, quốc gia kình địch với Iran thì đây là điều không thể chấp nhận được. Và Arabia Saudi trở thành nước đầu tiên tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Qatar, lôi kéo 5 nước khác ở vùng Vịnh làm theo mình. Riyadh còn đóng cửa biên giới với Qatar, đường biên giới trên bộ duy nhất nối Qatar với bán đảo Arab 

Đây không phải là lần đầu tiên khủng hoảng ngoại giao nổ ra giữa Qatar và các nước Hồi giáo trên basnd dảo Arab. Một cuộc khủng hoảng ngoại giao dài 8 tháng đã nổ ra vào năm 2014 khi Arab Saudi, Bahrain và UAE cáo buộc Qatar hỗ trợ phiến quân nhưng chỉ dừng ở mức rút đại sứ tại Doha về nước. 

3- Sống giữa mối thâm thù truyền kiếp giữa Sunni và Shiite, không có chỗ cho sự trung lập 

Cả thế giới đều biết đến mối quan hệ không mấy tốt đẹp giữa hệ phái Sunni và hệ phái Shiite của cũng một tôn giáo có đông tín đồ nhất thế giới: Hồi giáo. Hệ phái Sunni chiếm từ 75% đến 80% tín đồ theo đạo Hồi. Trong khi hệ phái Shiite chỉ chiếm từ 15% đến 20% tổng số tín đồ Hồi giáo toàn cầu. 

Tuy không phải là nước có đông tín đồ Hồi giáo Sunni nhất thế giới như Indonesia nhưng Arabia Saudi được coi là thủ lĩnh của hệ phái Sunni ở vùng Vịnh. Cốt lõi của hệ phái Hồi giáo Sunni ở Arabia Saudi là nhánh Hồi giáo Wahhabi, nhánh cực đoan nhất của hệ phái Sunni. Giáo phái Wahhabi chống lại bất kỳ sự sùng kính nào đối với các địa điểm lịch sử của các tôn giáo khác vì lo ngại có thể dẫn đến những ảnh hưởng bất lợi đối với việc thần thánh hoá cũng như vị thế của các di tích lịch sử Hồi giáo quan trọng nhất (tại Mecca và Medina) nằm tại khu vực Hejaz. Kết quả là, dưới quyền cai trị của gia tộc Saud, khoảng 95% toà nhà lịch sử của Mecca đã bị phá huỷ vì lý do tôn giáo dù hầu hết chúng có niên đại trên 1.000 năm. Tín đồ Hồi giáo theo hệ phái Shiite ở Arabia Saudi phải đối diện với kỳ thị có hệ thống trong công việc, giáo dục và tư pháp. 

Trong khi Arabia Saudi duy trì chính thể quân chủ chuyên chế Hồi giáo thì ở bờ bên kia vịnh Persis, Iran, một quốc gia có đa số dân theo hệ phái Hồi giáo Shiite đã xây dựng chính thể Cộng hòa Hồi giáo. Ở Iran mặc dù có lãnh tụ tối cao là các đại giáo chủ như Ruhollah Musavi Khomeini (còn được gọi là Ayatollah Khomeini) và Ali Hoseyni Khamenei nhưng quyền lực tối cao được chia sẻ cho Nghị viện lập pháp (Majles-e Shura-ye Eslami), cho Tổng thống và Hội đồng Bộ trưởng (hành pháp), cho Tòa án và Hội đồng lợi ích (tư pháp) theo cơ chế tam quyền phân lập kiểu Hồi giáo Shiite. Giúp việc cho "Lãnh tụ tối cao" là Hội đồng bảo vệ cách mạng (gồm 12 nhà làm luật) và Hội đòng tư vấn (gồm 89 tăng lữ Hồi giáo). Việc thành lập các cơ quan nhà nước theo kiểu hiện đại là thành quả tiến bộ của Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979 và là điều không thể chấp nhận được với Arabia Saudi vốn là nước đã bảo thủ chế độ Khalip vốn có từ thế kỷ VII (SCN). 

Cho dù vùng Trung Đông Arabia bao gồm 15 quốc gia và 2 vùng lãnh thổ Palestin nhưng Arabia Saudi và Iran vẫn là hai quốc gia có tiềm lực kinh tế, quân sự, chính trị lớn nhất và là hai nước có mối quan hệ đối địch lâu đời nhất, đại diện cho hai hệ phái cơ bản nhất của Hồi giáo là Sunni và Shiite và đều có tham vọng lãnh đạo thế giới Hồi giáo ở Trung Đông (không kể Thổ Nhĩ Kỳ vốn không nằm trong vùng này nhưng đã từng thực hiện tham vọng đó). Mâu thuẫn này vô hình chung chia các quốc gia nhỏ hơn ở Trung Đông thành hai phái, thậm chí là hai bên chiến tuyến. Mâu thuẫn này đã được thực dân Anh khai thác từ thế kỷ XVIII khi người Anh tìm thấy dầu mỏ ở vùng này. Và ngày nay, mâu thuẫn đó cũng được Mỹ và các nước phương Tây triệt để khai thác để phục vụ cho mục đích thống trị khu vực, đặc biệt là từ khi Cách mạng Hồi giáo Iran thành công, dẫn đến sự ra đời của Nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. 

Chính vì vậy mà bất cứ một mối quan hệ nào của một trong các quốc gia vùng này với Iran đều được Arabia Saudi coi là một hành động thù địch với thế giới Hồi Giáo mà các khalip ở Riyadh tự coi mình là người lãnh đạo. Ngay sau cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo Iran và Qatar, truyền thông chính thống của Saudi Arabia đã gay gắt buộc tội Qatar rằng họ đã "không tôn trọng" các nguyên tắc của Tổ chức hợp tác vùng Vịnh (GCC) và "phản bội" các nước Arab vùng Vịnh khi muốn tăng cường quan hệ với Iran, một địch thủ mà lâu nay GCC (thực ra là Arabia Saudi) muốn cô lập. 

Đặc biệt trong thời gian gần đây, khi Iran từng bước khôi phục và gia tăng ảnh hưởng tại khu vực, thể hiện qua việc tăng cường can dự vào các điểm nóng như Syria và Yemen; các nước GCC, đứng đầu là Arabia Saudi, đã liên tiếp lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Arabia Saudi đã trực tiếp hỗ trợ bằng quân sự cho tổng thống Yemen Ali Abdullah Saleh trong khi Iran hỗ trợ cho quân Houthy chống lại Saleh. Mục tiêu trước mắt của Arabia Saudi và 4 nước vùng Vịnh là buộc Doha phải điều chỉnh "lập trường và chính sách" của mình, buộc Qatar phải tuân thủ các điều khoản trong Tuyên bố Riyadh được ký kết năm 2014, trong đó bao gồm cả yêu cầu cô lập Iran và chấm dứt tất cả các hình thức hỗ trợ đối với tổ chức "Anh em Hồi giáo" vốn bị nhiều nước khu vực coi là khủng bố ...  

Tuy nhiên, từ những lưu trữ trước đó ở Nhà Trắng bị rò rỉ qua Wikileaks, có thể thấy một bức tranh khác với những gì mà Arabia Saudi đã cáo buộc Qatar. Trong một bức thư có nhan đề "Những nguồn thông tin tình báo phương Tây, Mỹ và nguồn khu vực" vào tháng 8-2014 gửi cho phát ngôn viên của Tổng thống Mỹ khi đó là John Podesta, bà Hilary Clinton nhấn mạnh rằng "Peshmarga (tức lực lượng vũ trang người Kurd) được trang bị các thiết bị phù hợp và làm việc với các cố vấn Mỹ có thể tấn công IS thông qua sự phối hợp được hỗ trợ bằng đường hàng không". Bà Hillary Clinton cũng đề nghị xem xét khả năng cung cấp cho "Quân đội Syria Tự do" (FSA) những bộ trang phục quân sự đặc biệt cho phép họ thắng IS và đẩy mạnh chiến dịch chống lại chế độ Syria. Bức thư của cựu Ngoại trưởng Mỹ Hilary Clinton do Wikileaks công bố cho thấy Mỹ biết rằng cả Qatar và Arabia Saudi đã cung cấp hỗ trợ tài chính và hậu cần cho bọn khủng bố "Nhà nước Hồi giáo". Tuy nhiên vì Qatar khôn hơn trong việc "bắt cá hai tay" nên Arabia Saudi phải vội vã "ra tay trước". 

Riêng Ai Cập tuy không xen vào sự đối địch trong quan hệ giữa Riyadh với Tehran nhưng họ có lý do để tham gia "tẩy chay" Qatar vì nước này đã công khai ủng hộ tổng thống bị lật đổ Mohamed Morsi và hỗ trợ cho tổ chức "Anh em Hồi Giáo" đã bị chính quyền Ai Cập của tổng thống Al Sisi đặt ra ngoài vòng pháp luật. Ai Cập cắt đứt quan hệ ngoại giao với Doha, trục xuất đại sư Qatar ở Cairo và chỉ đóng cửa không phận và các cảng biển đối với mọi phương tiện vận tải Qatar chứ không trừng phạt công dân Qatar như các nước Arabia Saudi, Bahrain và UAE. Libya cũng có lý do tương tự như Ai Cập. Còn Maldives, mọt dảo quốc nằm chơ vơ giữa Ấn Độ Dương cũng đã từng chịu trận đánh bom khủng bố thì không nói rõ lý do chấm dứt quan hệ với Qatar của họ. 

Đối với Mỹ thì đây không chỉ là sự xích mích đơn giản giữa các đồng minh của Mỹ trong "cái chuồng ngựa Hồi giáo Sunni vùng Vịnh" do Arabia Saudi "trông coi" mà nó còn đe dọa bóp chết từ trong trứng một "NATO Sunni" mà Mỹ muốn gây dựng trên bán đảo Arabia để đối phó lại với Iran và Thổ Nhĩ Kỳ cũng như ảnh hưởng của Nga ngày càng tăng lên trong khu vực. Trên bình diện ngoại giao, người phát ngôn Phủ Tổng thống Mỹ Sarah Sanders nêu rõ: "Tổng thống Mỹ cam kết sẽ tiếp tục đối thoại với tất cả các bên liên quan đến tiến trình này, với tất cả các nước có liên quan. Chúng tôi muốn tiếp tục xoa dịu căng thẳng". Đồng quan đểm này, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis nói ông sẽ nỗ lực giảm bớt tác động nghiêm trọng của mâu thuẫn ngoại giao tại Trung Đông tới chiến dịch chống Tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS). "Tôi tự tin rằng sẽ không có bất kỳ hệ quả tệ hại nào đến từ tình hình căng thẳng này". 

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu chính trị học Atef Abdel Jawad, giảng viên Trường Đại học George Washington lại không nghĩ như vậy. Ông cho rằng: 

"Có hai thái độ trong lập trường của Mỹ. Thứ nhất, Mỹ luôn nói rằng cuộc khủng hoảng song phương giữa bất kỳ hai nước nào cũng liên quan trước hết đến chính những nước đó. Mỹ không can thiệp vào quan hệ song phương. Như vậy, trong tình huống với Qatar đó là vấn đề nội bộ với Bahrain, Saudi Arabia, Ai Cập và UAE. Thứ hai, Mỹ không hài lòng với liên hệ của Qatar với các tổ chức khủng bố và những nhà tài trợ của chúng... Chúng ta đều biết Mỹ đã có thái độ như thế nào với những ai ủng hộ và tài trợ cho Al-Qaeda". 

Sau khi cuộc "khủng hoảng ngoại giao" ở Trung Đông nổ ra, ở Mỹ đang xuất hiện những lời kêu gọi đưa Qatar vào danh sách các nước bảo hộ khủng bố nhưng hiện tại Mỹ khó có thể có động thái cứng rắn với Qatar bởi Mỹ đang còn phải nhờ Qatar mấy việc: 

Một là Qatar đang cho Mỹ sử dụng căn cứ không quân Al-Udeid. Dây không chỉ là căn cứ xuất phát của các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chiến đấu ở vùng Nam Trung Đông mà còn là căn cứ hậu cần, quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông. 

Hai là Qatar cần cho việc duy trì các liên lạc bí mật với các nhóm khủng bố. Mỹ, các nước Tây Âu và những cường quốc hàng đầu thế giới đều chính thức tuyên bố không tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với các chiến binh và không có bất kỳ liên lạc nào với chúng. Qatar hiện là nước duy nhất đảm nhiệm vai trò này để giúp CIA cũng như các chính quyền Mỹ và phương Tây. 

Ba là Mỹ cần đến Qatar để làm trung gian hòa giải trong trường hợp cần giải thoát những con tin người châu Âu bị quân khủng bố bắt cóc. Hiện nay, Qatar vẫn là bên trung gian hữu hiệu nhất để giúp Mỹ và phương Tây làm việc này. 

Còn Stanislav Tarasov, nhà khoa học chính trị, chuyên gia về Trung Đông và Kavkaz của Nga thì nhận xét trên một bình diện rộng hơn: 

"Tại Syria hiện nay tình hình đã ổn định tương đối và thiên về hướng có lợi cho lực lượng quân đội và chính giới Damascus, mà trong số các nước ủng hộ có Iran. Ở Yemen đang tiếp diễn chiến sự, lực lượng chống đối có thiện cảm với Iran đang chiến đấu chống liên minh Arab do Saudi Arabia đứng đầu. Còn trên bán đảo Arab từ lâu người ta đã nghi ngờ rằng Doha dành cái nhìn quá thiện cảm về hướng Tehran. Vì thế vụ scandal xung quanh trang web của hãng thông tấn Qatar, dù bị tin tặc đột nhập hay là không hề có chuyện bị bẻ khóa, cũng chỉ là cái cớ hình thức. Nội tình sự thật ẩn sâu hơn nhiều và dồn góp lại thành một tổ hợp phức tạp của những mưu mô phức tạp. Trên bình diện chính trị, ngoại giao có thể chờ đợi những thế cờ xoay chuyển mau lẹ bất ngờ. Hiện tại chỉ một điều có thể nói chắc, là sẽ không nổ ra cuộc xung đột khu vực quy mô với sự tham gia trực tiếp của Iran và các chế độ quân chủ Arab, bởi không hiện hữu điều kiện nào cho khả năng như vậy. Iran là cầu thủ cứng cổ rất đáng gờm, và các đối thủ của Tehran hiểu rõ điều đó". 

Nhận xét của Stanislav Tarasov là có cơ sở bởi tờ báo Anh Financial Time đã đưa cái cớ mà Arabia Saudi dùng để cáo buộc Qatar. Đó là một vụ bắt cóc xảy ra trước đây hơn 18 tháng. Vào tháng 12-2015, những đối tượng nam giới có vũ trang không rõ tung tích mặc quân phục đã bắt cóc những người đi săn ở Qatar. Trong số những người bị bắt cóc có các thành viên Hoàng gia. Theo thông tin từ chỉ huy nhóm vũ trang và đại diện chính quyền trong khu vực này thì Doha đã trả tiền chuộc để giải phóng 26 thành viên Hoàng gia và 50 người đã bị bọn khủng bố bắt làm con tin. Để thực hiện việc đó, Qatar chuyển khoản tiền 1 tỷ USD cho nhóm khủng bố liên quan đến "Al-Qaeda" thông qua Iran làm trung gian. Đến tháng 4-2016, tất cả các con tin đều được thả và mọi khoản tiền đã thanh toán xong. Arabia Saudi cáo buộc Qatar bịa ra vụ này để lấy cớ cung cấp tiền cho Al Qaeda. 

Trong một động thái mới nhất, chính quyền Iran đã ngỏ lời sẵn sàng cho Qatar sử dụng 3 cảng biển của mình để "phá vỡ vòng phong tỏa" do Arabia Saudi đóng cửa biên giới trên bộ duy nhất của Qatar. Gần như ngay lập tức, cả Riyadh và Abu Dhabi đều coi động thái này như là một sự xác nhận của mối quan hệ được cho là nguy hiểm giữa Doha và Tehran. Tuy nhiên, trong con mắt của nhiều nước trên thế giới, chính Mỹ mới là kẻ nuôi dưỡng các lực lượng khủng bố thông qua các quốc gia đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh 

Tình hình vùng Vịnh còn có nhiều diễn biến phức tạp. Khi phiến quân (bao gồm cả IS và các tổ chức vũ trang chống Damascus) liên tiếp thất bại ở Syria và lò lửa chiến tranh ở Syria và Bắc Iraq đang nguội dần thì nguy có một đám cháy mới lại bùng lên ngay trên bán đảo Arab sát sườn hai quốc gia giàu có là Arabia Saudi và UAE. Do mối thâm thù xuyên thiên niên kỷ giữa Hồi giáo Sunni và Hồi giáo Shiite nên ở vùng Vịnh, không có chỗ cho sự trung lập. Nếu thành công trong việc "kéo" Qatar về phía mình, Iran có thêm một đầu cầu bên kia bờ vịnh Persia và chính thức tạo ra một "đồng minh thứ ba" ở Trung Đông sau Syria và lực lượng Houthy ở Yemen. 

Và không chỉ có Iran thắt chặt thêm quan hệ với Qatar. Trong ngày 6-6-2017, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã điện đàm với Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani để trao đổi một số ván đề về hợp tác quốc tế. Người phát ngôn Điện Kremlin cho biết: "Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận các vấn đề về hợp tác giữa Nga và Qatar, trước hết là trong lĩnh vực thương mại, kinh tế và đầu tư. Kết quả phiên họp của một ủy ban liên chính phủ song phương, tổ chức vào tháng 4 vừa qua, được đánh giá rất cao". Mỹ đang đứng trước nguy cơ mất tiếp một đồng minh quan trọng tại vùng Vịnh.

Friday, June 2, 2017

IS CHINA THE WORLD'S NEW COLONIAL POWER?

On Sunday, The New York Times Magazine published an extremely well-written article by Brook Larmer, a human interest story on the Chinese in Africa, with a focus on Namibia. The title, “Is China the World’s New Colonial Power?,” piqued our interest. This title might have looked original in 2005, but why did the NYT use this title in 2017?!

Seet at: https://www.nytimes.com/2017/05/02/magazine/is-china-the-worlds-new-colonial-power.html?_r=0